ಸಂಡೇ ಸ್ಪೆಷಲ್: "ರೀಲ್ಸ್ ನೋಡಿ ಟೈಮ್ ವೇಸ್ಟ್ ಮಾಡ್ತಿದ್ದೀರಾ?" - ಡೋಪಮೈನ್ ಡಿಟಾಕ್ಸ್

ನಮಸ್ಕಾರ ಜೂನಿಯರ್ಸ್, ಹೇಗಿದ್ದೀರಾ ಎಲ್ಲರೂ? ಭಾನುವಾರ ಬಂತು ಅಂದ್ರೆ ಸಾಕು, ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ತಕ್ಷಣ ಅಮ್ಮ ಕಾಫಿ ಕೊಡೋಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ನಮ್ಮ ಕೈ ಸೇರೋದೇ ಈ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್. ಒಂದು ಐದು ನಿಮಿಷ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ನೋಡಿಬಿಡೋಣ ಅಂತ ಶುರು ಮಾಡಿದ್ರೆ, ಅದು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ರೀಲ್ಸ್ ಸ್ಕ್ರೋಲಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಮುಳುಗಿಸುತ್ತೆ ಅನ್ನೋದು ನಿಮಗೂ ಗೊತ್ತು, ನನಗೂ ಗೊತ್ತು. ಈ "ಇನ್ನೊಂದು ರೀಲ್, ಲಾಸ್ಟ್ ಒಂದು ವಿಡಿಯೋ" ಅನ್ನೋ ಚಟ ಇದೆಯಲ್ಲ, ಇದು ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿಗೆ ಕೊಡೋ ಆ ಕಿಕ್ ಇದೆಯಲ್ಲ, ಅದನ್ನೇ ಸೈನ್ಸ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಡೋಪಮೈನ್ ರಶ್ ಅಂತಾರೆ. ಈ ಕಿಕ್ ನಮಗೆ ಎಷ್ಟು ಅಭ್ಯಾಸ ಆಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ ಅಂದ್ರೆ, ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಯಾರೇ ಕೂತು ಮಾತಾಡಿಸಿದ್ರು ನಮಗೆ ಕೇಳಿಸಲ್ಲ, ಅಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ನಾವು ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗಿರ್ತೀವಿ.

ಮೊದಲು ಈ ಡೋಪಮೈನ್ ಅಂದ್ರೆ ಏನು ಅಂತ ಸರಳವಾಗಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ ತಮ್ಮಾ. ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ರಿಲೀಸ್ ಆಗೋ ಒಂದು ಕೆಮಿಕಲ್ ಇದು. ನಮಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ವಿಷಯ ಖುಷಿ ಕೊಟ್ಟಾಗ, ಒಂದು ಲೈಕ್ ಬಂದಾಗ ಅಥವಾ ಒಂದು ಕಾಮಿಡಿ ವಿಡಿಯೋ ನೋಡಿದಾಗ ಮೆದುಳು ಈ ಕೆಮಿಕಲ್ ರಿಲೀಸ್ ಮಾಡುತ್ತೆ. ಇದು ನಮಗೆ "ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಬೇಕು" ಅನ್ನೋ ಫೀಲ್ ಕೊಡುತ್ತೆ. ಆದ್ರೆ ಈ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಇದನ್ನೇ ಬಂಡವಾಳ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ಪ್ರತೀ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ಹೊಸ ಹೊಸ ವಿಷಯ ತೋರಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಮೆದುಳಿಗೆ ಈ 'ಚೀಪ್ ಡೋಪಮೈನ್' ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಸಿಬಿಡ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಏನಾಗುತ್ತೆ ಅಂದ್ರೆ, ನಿಜವಾದ ಓದು ಅಥವಾ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸಿಗೋ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಸುಖ ನಮಗೆ ಬೋರ್ ಅನ್ಸೋಕೆ ಶುರುವಾಗುತ್ತೆ.

ಈ ಸ್ಕ್ರೋಲಿಂಗ್ ಅಡಿಕ್ಷನ್ ಅನ್ನೋದು ಒಂತರ ಸೈಲೆಂಟ್ ಕಿಲ್ಲರ್ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ ಗುರು. ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗೋ ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಅಡಿಕ್ಟ್ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತೆ. ಪುಸ್ತಕ ಹಿಡಿದು ಓದೋದು ಕಷ್ಟ ಅನ್ಸುತ್ತೆ, ಆದ್ರೆ ಅದೇ ಫೋನ್ ಹಿಡಿದು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡೋದು ಈಜಿ ಅನ್ಸುತ್ತೆ. ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ಡೋಪಮೈನ್ ನಮ್ಮ ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ತಿಂದು ಹಾಕ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕಿರೋ ಏಕೈಕ ಮದ್ದು ಅಂದ್ರೆ ಅದುವೇ ಡೋಪಮೈನ್ ಡಿಟಾಕ್ಸ್. ಅಂದ್ರೆ ನಿಮ್ಮ ಮೆದುಳಿಗೆ ಬೇಕಿರೋ ಆ ಕ್ಷಣಿಕ ಸುಖದ ಮೂಲವನ್ನ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಬಂದ್ ಮಾಡೋದು. ಪ್ರತೀ ದಿನ ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ ಈ ಭಾನುವಾರ ಒಂದು ಚಾಲೆಂಜ್ ತಗೊಳ್ಳಿ. ನಿಮ್ಮ ಮೆದುಳನ್ನ ಮತ್ತೆ ಹಳಿಗೆ ತರೋಕೆ ಇದು ಅತಿ ಮುಖ್ಯ.

ಸ್ಕ್ರೋಲಿಂಗ್ ಅಡಿಕ್ಷನ್ ಬಿಡೋದು ಹೇಗೆ ಅಂತ ಕೇಳಿದ್ರೆ, ಮೊದಲು ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿರೋ ಆ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಿ. ಪ್ರತೀ ಸಲ ಫೋನ್ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಾಗಲೂ "ನಾನು ಇದನ್ನ ಯಾಕೆ ನೋಡ್ತಿದ್ದೀನಿ?" ಅಂತ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಯೋಚಿಸಿ. ನಿಮ್ಮ ಮೆದುಳಿಗೆ ಈ ಈಜಿ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ಸಿಗದ ಹಾಗೆ ತಡೆಯೋದೇ ಈ ಡಿಟಾಕ್ಸ್‌ನ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ. ದಿನಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಫೋನನ್ನ ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ನೋಡಿ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಚಡಪಡಿಕೆ ಆಗಬಹುದು, ಕೈ ತಾನಾಗಿಯೇ ಫೋನ್ ಹುಡುಕಬಹುದು. ಆದ್ರೆ ಆ ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ಮೌನ ಮತ್ತು ಫೋನ್ ಇಲ್ಲದ ಸಮಯ ನಿಮ್ಮ ಮೆದುಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ನೆಮ್ಮದಿ ಕೊಡುತ್ತೆ ಅನ್ನೋದು ನೀವೇ ಅನುಭವಿಸಬೇಕು.

Tech Vaidya WhatsApp ಚಾನೆಲ್ AI, ಟೆಕ್ ಸುದ್ದಿ, ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಉಪಯುಕ್ತ ಟೆಕ್ ಟಿಪ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಮ್ಮ WhatsApp ಚಾನೆಲ್ ಸೇರಿ.

ಚಾನೆಲ್ ಸೇರಿ

ಬರಿ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಫೋನ್ ದೂರ ಇಟ್ಟರೆ ಜಗತ್ತೇನೂ ಮುಳುಗಿ ಹೋಗಲ್ಲ ಬಾಸ್. ಬದಲಾಗಿ, ನಿಮಗೇ ತಿಳಿಯದ ಹಾಗೆ ನಿಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಿರೋ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ವಿಷಯಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳೋಕೆ ಶುರುವಾಗುತ್ತೆ. ಮೊದಲು ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಷ್ಟ ಅನ್ಸುತ್ತೆ. ಆದ್ರೆ ಆಮೇಲೆ ನಿಮ್ಮ ಮೆದುಳು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡಕೊಳ್ಳೋಕೆ ಶುರು ಮಾಡುತ್ತೆ. ಮನೆಯವರ ಮಾತು ಕೇಳಿಸುತ್ತೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ಸದ್ದು ಇಂಪಾಗಿ ಅನ್ಸುತ್ತೆ. ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಸ್ಕ್ರೋಲಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಸಿಗೋ ಆ ಮಾನಸಿಕ ಸುಸ್ತು ಈ ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ಫೋನ್ ರಹಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಿಗೋದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಮನಸ್ಸು ಪೂರ್ತಿ ಫ್ರೆಶ್ ಆಗುತ್ತೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳು ನಿಮ್ಮ ತಲೆಗೆ ಬರೋಕೆ ಶುರುವಾಗುತ್ತೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯ ಅಂದ್ರೆ ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿರೋ ಫೋಕಸ್ ಮೋಡ್ ಅನ್ನೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ. ನಾವೆಲ್ಲಾ ಫೋನ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಆಗಿದೆ ಅಂತೀವಿ, ಆದ್ರೆ ಅದನ್ನ ಬಳಸೋ ನಾವು ಇನ್ನು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಆಗಬೇಕು ಅಲ್ವಾ ತಮ್ಮಾ? ಫೋಕಸ್ ಮೋಡ್ ಆನ್ ಮಾಡಿದ್ರೆ ನಿಮಗೆ ಬೇಡದ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್‌ಗಳು ಬರಲ್ಲ. ಓದೋ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಏನೋ ಒಂದು ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಈ ಮೋಡ್ ಆನ್ ಮಾಡ್ಕೊಂಡ್ರೆ ನಿಮ್ಮ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಹದಗೆಡಲ್ಲ. ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ ಬರೋ ಸೌಂಡ್ ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ನಮ್ಮ ಕೈ ಫೋನ್ ಕಡೆ ಹೋಗೋದು ಸಹಜ, ಅದಕ್ಕೆ ಮೂಲವನ್ನೇ ಕಟ್ ಮಾಡಿಬಿಡಿ. ಒಮ್ಮೆ ನಿಮ್ಮ ಫೋಕಸ್ ಮೋಡ್ ಆನ್ ಆದ್ರೆ, ನಿಮ್ಮ ಲೈಫ್ ಕೂಡ ಆನ್ ಆಗುತ್ತೆ. ಅಂದ್ರೆ, ನೀವು ಮಾಡೋ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಸಿಗುತ್ತೆ.

ನಾವು ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯನ್ನ ಬಳಸಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ನಮ್ಮನ್ನ ಬಳಸಬಾರದು. ಈ ರೀಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಶಾರ್ಟ್ಸ್ ವಿಡಿಯೋಗಳು ನಮ್ಮ ಅಟೆನ್ಷನ್ ಸ್ಪ್ಯಾನ್ ಅಂದ್ರೆ ಗಮನ ಹರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನ ಪೂರ್ತಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿವೆ. ಈಗ ನಮಗೆ ಐದು ನಿಮಿಷದ ವಿಡಿಯೋ ನೋಡೋಕೂ ತಾಳ್ಮೆ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಬೇಕಿರೋದು ಒಂದು ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಸೆಲ್ಫ್ ಡಿಸಿಪ್ಲಿನ್. ಈ ಸಂಡೇಯಿಂದಲೇ ಶುರು ಮಾಡಿ, ದಿನದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ಗಂಟೆಯನ್ನ ನೋ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟೈಮ್ ಅಂತ ಫಿಕ್ಸ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಓದಿ, ಬರೆಯಿರಿ ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಹವ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳಿ. ಆಗ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೊಡಕ್ಟಿವಿಟಿ ಎಲ್ಲಿಗೋ ತಲುಪುತ್ತೆ.

ನಿಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಒಂದು ಸೂಪರ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ ಅಂತ ಅಂದುಕೋ. ಅದಕ್ಕೆ ಅತಿಯಾದ ಕಸ ಅಂದ್ರೆ ಅನಗತ್ಯ ವಿಡಿಯೋಗಳು ತುಂಬಿಸಿದ್ರೆ ಅದು ಹ್ಯಾಂಗ್ ಆಗೋದು ಗ್ಯಾರಂಟಿ. ಅದನ್ನ ಕ್ಲೀನ್ ಆಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳೋದು ಒಬ್ಬ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ ಆಗಿ ನಿನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಈ ಡೋಪಮೈನ್ ಡಿಟಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನೋದು ಕೇವಲ ಟ್ರೆಂಡ್ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಇಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯ. ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್‌ನ ಗುಲಾಮರಾಗೋದನ್ನ ಬಿಟ್ಟು, ಅದರ ಮಾಲೀಕರಾಗಿ. ಓದಿನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಕೂರುತ್ತೆ, ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸದಲ್ಲೂ ಒಂದು ಸಮಾಧಾನ ಸಿಗುತ್ತೆ. ಈ ಸ್ಮಾಲ್ ಸ್ಟೆಪ್ ನಿಮ್ಮ ಕೆರಿಯರ್ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತೆ ಅನ್ನೋದನ್ನ ಮರಿಬೇಡ ತಮ್ಮಾ.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ ಸಣ್ಣ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ರೇಕ್ ನಿಮಗೆ ಅದ್ಭುತ ಐಡಿಯಾಗಳನ್ನ ಕೊಡಬಹುದು. ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ನೋಡಿದಾಗ ಸಿಗದ ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತು ಕಿಟಕಿ ಹೊರಗೆ ನೋಡಿದಾಗ ಸಿಗಬಹುದು. ನಿನ್ನ ಲೈಫ್‌ನ ಅಸಲಿ ಹೀರೋ ನೀನೇ ಹೊರತು ನಿನ್ನ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಅಲ್ಲ ಅನ್ನೋದು ನೆನಪಿರಲಿ. ಬರೀ ಬೇರೆಯವರ ಲೈಫ್ ನೋಡಿ ಖುಷಿ ಪಡೋದಕ್ಕಿಂತ, ನಿನ್ನ ಲೈಫ್ ಅನ್ನ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳೋ ಕಡೆ ಗಮನ ಕೊಡು. ಈ ಡೋಪಮೈನ್ ಅನ್ನೋ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ್ರೆ ಸಾಧನೆ ಮಾಡೋದು ಅಷ್ಟೇನೂ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸ ಅಲ್ಲ. ಇವತ್ತೇ ಫೋಕಸ್ ಮೋಡ್ ಟ್ರೈ ಮಾಡು, ನಿನ್ನ ಓದಿನ ವೇಗ ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತೆ ಅಂತ ನೋಡು.

ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಬದುಕಬೇಕು ನಿಜ, ಆದ್ರೆ ಅದಕ್ಕೇ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರಬೇಕಿಲ್ಲ. ಈ ವಾರ ಪೂರ್ತಿ ನೀವೇನು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟಿದ್ದೀರೋ, ಅದಕ್ಕೆ ಈ ಭಾನುವಾರ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆ ರಿಲ್ಯಾಕ್ಸೇಷನ್ ಕೊಡಿ. ಆ ರಿಲ್ಯಾಕ್ಸೇಷನ್ ಅಂದ್ರೆ ಮತ್ತೆ ಫೋನ್ ನೋಡಿ ಕಣ್ಣು ನೋಯಿಸಿಕೊಳ್ಳೋದಲ್ಲ. ಫೋನ್ ಪಕ್ಕಕ್ಕಿಟ್ಟು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಜೊತೆ ಅಥವಾ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರ ಜೊತೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯೋದು. ಇದು ನಿಮ್ಮ ಮೆದುಳಿಗೆ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಕೊಟ್ಟ ಹಾಗೆ. ಮುಂದಿನ ವಾರದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಇದು ನಿಮ್ಮನ್ನ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತೆ. ಈ ಡೋಪಮೈನ್ ಡಿಟಾಕ್ಸ್ ಟಿಪ್ಸ್ ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟ ಆಗಿದೆ ಅಂತ ಅನ್ಕೊಳ್ತೀನಿ.