ಪರಿಸರ ತಜ್ಞ ಕಳವೆಯವರು ವೈಭವದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಒಣ ಚರ್ಚೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಬರವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಕಲಿಯಿರಿ ಅಂದಿದ್ದೇಕೆ?

ಜೂನ್ ತಿಂಗಳು ಕಾಲಿಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಇಡೀ ದೇಶದ ಕೃಷಿ ವಲಯವು ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಲಿನತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಾಲಿನ ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ರೈತರಿಗೆ ತೀವ್ರ ನಿರಾಸೆ ಮೂಡಿಸಿದ್ದು, ಕೃಷಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಆತಂಕದ ಕಾರ್ಮೋಡ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಕವಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಹೊಸ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ದೇಶದ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಭೀಕರ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ನಮ್ಮೆದುರು ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟಿವೆ. ಜೂನ್ 1 ರಿಂದ ಜೂನ್ 15 ರವರೆಗಿನ ಮೊದಲ 15 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾಗದೆ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಕಳವಳಕಾರಿ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶದ ಶೇಕಡಾ 65 ರಷ್ಟು ಭೌಗೋಳಿಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈಗಲೇ ಭಾರಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳ ಭೀಕರತೆಯನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಇಂತಹ ಗಂಭೀರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ನಡುವೆಯೂ ಕೇವಲ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬರ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡುವ ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞ ಶಿವಾನಂದ ಕಳವೆ ಅವರು ಇದೀಗ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮಂದಗತಿಯ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿರುವ ಕಳವೆ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಬರದ ನೈಜ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಎಳೆಎಳೆಯಾಗಿ ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. "ಸಚಿವರೇ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳೇ... ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದ ಅಷ್ಟು ತಾಲೂಕನ್ನು ತಾವು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಬರ ಪೀಡಿತ ಎಂದು ಘೋಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ," ಎಂದು ಅವರು ಆಕ್ರೋಶ ಹೊರಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ ಕಾಗದದ ಮೇಲಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ರೈತನ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಒರೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

"ಕಾಡು, ಕೆರೆ, ನದಿ ನುಂಗುವ ನಿಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳು ಈಗಲೂ ಘೋಷಣೆ ಆಗ್ತಾನೇ ಇವೆ," ಎಂದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ನಿರಂತರ ಪ್ರಕೃತಿ ನಾಶವನ್ನು ಅವರು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂಗಾರು ಕೊರತೆ ಎದುರಾದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಥೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಯೋಚಿಸಿ ಎಂದು ಅವರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸರ್ಕಾರ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು ಭವಿಷ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯುವಂತಿದೆ. ಕೇವಲ ಎಸಿ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಕಡತಗಳಲ್ಲಿ ಬರಗಾಲವನ್ನು ನೋಡುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ 2015-2016 ನೇ ಸಾಲಿನ ಭೀಕರ ಬರಗಾಲದ ಕರಾಳ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಅವರು ಮರುಕಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಆಗ ಬರಗಾಲ ಬಂದಾಗ ನಾನು ಇಡೀ ರಾಜ್ಯ ಸುತ್ತಾಡಿದ ದಾಖಲೆ ಇದೆ, ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರದ ಬಳಿ ಅದ್ಯಾವ ದಾಖಲೆ ಇದೆಯೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ," ಎಂದು ಅವರು ಕಟುಕಿದ್ದಾರೆ.

ನೆಲಮೂಲದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬರದ ಭೀಕರ ವಾಸ್ತವ

ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ನೆಲಮೂಲದ ಜ್ಞಾನದ ಪಾಠ ಮಾಡಿರುವ ಅವರು, ಬರ ಎದುರಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕದ ಬದನೆಕಾಯಿ ಸಾಲದು ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಬರಗಾಲವನ್ನು ನೆಲಮೂಲ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ನೋಡಲು ಮೊದಲು ಕಲಿಯಿರಿ ಎಂದು ಕಿವಿಮಾತು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಅರಿಯುವ ಬಗೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, ನಿತ್ಯ ಮೀನುಗಾರರೊಬ್ಬರು ಕಡಲ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನೋಡಿ ಹೇಳಿದ ಅನುಭವವನ್ನು ಉದಾಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೀನುಗಾರರ ಈ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನುಭವವು ನಮ್ಮ ಯಾವ ಆಧುನಿಕ ಜ್ಞಾನಕ್ಕಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಕಡಲಿನಲ್ಲಿ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಸಿಕ್ಕ ಮೇಲೆ ಮಳೆ ನರ್ತನ ಶುರುವಾಗೋದು ಎಂಬ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಅರಿಯದೆ ಕೇವಲ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ದತ್ತಾಂಶ ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮೂರ್ಖತನವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಳೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈಕೊಟ್ಟಾಗ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ರೈತರ ಬದುಕು ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಅವರು ಮನಮಿಡಿಯುವಂತೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಬರ ಬಂದರೆ ಕೇವಲ ಬೆಳೆಯಲ್ಲ, ಜನ ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಕಥೆ ಏನಾಗುತ್ತೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಮೊದಲು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಕರೆಗಟ್ಟಲೆ ಅಡಿಕೆ ತೋಟಕ್ಕೆ 8-10 ಕೊಳವೆ ಬಾವಿ ಕೊರೆದರೂ ನೀರು ಸಿಗದೆ ತೋಟ ಒಣಗುವ ಬಯಲು ಸೀಮೆಯ ರೈತರ ಬವಣೆಯನ್ನು ಅವರು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತೋಟ ಒಣಗಿ, ಮಾಡಿದ ಸಾಲ ಹನುಮನ ಬಾಲವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವಾಗ ರೈತರ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಎಲ್ಲಿಗೆ ನಿಲ್ಲಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಎತ್ತಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವ ಬದಲು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕೇವಲ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಕಸರತ್ತು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ದುರಂತವೇ ಸರಿ.

ಹಿಂದಿನ ಬರಗಾಲದಲ್ಲಿ ರೈತರು ಪಟ್ಟ ಪಾಡನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, 10 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಬ್ಬು ಒಣಗಿದಾಗ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಬದುಕಿಸಲು ಗುಲ್ಬರ್ಗದ ಜನ ಪಟ್ಟ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಅವರು ನೆನಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭತ್ತದ ಬೆಳೆ ಒಣಗುವಾಗ ನಗರಕ್ಕೆ ಕುಡಿಯಲು ನೀರು ಕೊಟ್ಟು ಗದ್ದೆಗೆ ದನಕರು ಮೇಯಲು ಬಿಟ್ಟ ಮಂಡ್ಯದ ರೈತರ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಚಾರಿಸಿದರೆ ಬರ ಹೇಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ನೈಜ ಕಥೆಗಳು ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರದ ಕಣ್ಣು ತೆರೆಸಬೇಕಾಗಿದ್ದು, ಕೇವಲ ಘೋಷಣೆಗಳಿಂದ ರೈತರ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಇನ್ನೂ ಜಾಸ್ತಿ ವಿವರ ಬೇಕು ಎಂದರೆ ಆಳಂದ ತಾಲೂಕಿನ ಕೌಲಗ, ಕಡಗಂಚಿ, ದುತ್ತರ ಗಾಂವ್ ಬದುಕು ಹೇಗಿತ್ತು ಎಂದು ನಾನು ಚಿತ್ರ ಸಹಿತ ತೋರಿಸುವೆ ಎಂದು ಅವರು ನೇರ ಸವಾಲು ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ವೈಭವದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಮೊದಲು ಬರ ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ಅವರು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಖಡಕ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯ (IMD) ಡೇಟಾ ಏನು ಹೇಳುತ್ತಿದೆ?

ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನಗಳು

ಕೃಷಿಕರೇ, ಬೆಂಕಿ ಬಿದ್ದಾಗ ಬಾವಿ ತೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಇವಿಷ್ಟು ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಉಪಕರಣಗಳು ನಿಮ್ಮನೆಯಲ್ಲಿರಲಿ!

ಅಡಿಕೆ ತೋಟದ ರೋಗ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಗನೋಡರ್ಮಾ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಟ್ರೈಕೋಡರ್ಮಾ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಔಷಧಿಯೇ?

ಹಸು ಖರೀದಿಸುವಾಗ ಹಲ್ಲು ನೋಡುವುದು ಯಾಕೆ ಗೊತ್ತಾ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಯಶಸ್ವಿ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಗುಟ್ಟು!

ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಬ್ ಹಾಲಿನ ನಿಷೇಧ: ಆಹಾರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹೊಸ ಸಮರ

ಕೃಷಿ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಡ್ರೋಣ್ ಸದ್ದು: ಕಾಡುವ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮದ್ದು!

ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರ ಈ ತೀವ್ರ ಆತಂಕವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯ (IMD) ಲೇಟೆಸ್ಟ್ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುವಂತಿವೆ. ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ಈ ವರದಿಯು ದೇಶದ ಮುಂದಿರುವ ಭೀಕರ ಜಲಕ್ಷಾಮದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ. ಜೂನ್ 1 ರಿಂದ 15 ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ 62.1 ಮಿ.ಮೀ ಮಳೆ ಸುರಿಯಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ಕೇವಲ 42.4 ಮಿ.ಮೀ ಮಳೆ ಸುರಿದಿದೆ. ಇದು ಒಟ್ಟಾರೆ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಶೇಕಡಾ 32 ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಕೃಷಿ ವಲಯದ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ದೇಶದ 4 ಪ್ರಮುಖ ಹವಾಮಾನ ವಲಯಗಳ ಪೈಕಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 3 ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಳೆಯಾಗದೆ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೆಲಕಚ್ಚಿವೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಂತಾಜನಕವಾಗಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಬರಗಾಲ ತಾಂಡವವಾಡುವ ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಒಡಿಶಾ, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್ ಒಳಗೊಂಡ ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಳೆ 53 ಮಿ.ಮೀ ಆಗಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈ ವರ್ಷ ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 22.7 ಮಿ.ಮೀ ಮಳೆಯಾಗುವ ಮೂಲಕ ಬರೋಬ್ಬರಿ ಶೇಕಡಾ 57 ರಷ್ಟು ತೀವ್ರ ಕೊರತೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿಯೂ ವಾಡಿಕೆ ಮಳೆ 136 ಮಿ.ಮೀ ಬದಲು ಕೇವಲ 80.8 ಮಿ.ಮೀ ಮಳೆಯಾಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಬಿಹಾರ, ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂ ಸೇರಿದಂತೆ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 41 ರಷ್ಟು ಮಳೆ ಕೊರತೆ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಕೃಷಿಗೆ ಭಾರಿ ಪೆಟ್ಟು ಬಿದ್ದಿದೆ.

ನಮ್ಮ ದಕ್ಷಿಣ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪವಾದ ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ, ತಮಿಳುನಾಡು, ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಒಳಗೊಂಡ ವಲಯದಲ್ಲೂ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಬಿಸಿ ತಟ್ಟಿದೆ. ಜೂನ್ 15 ರವರೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆ ಮಳೆ 75 ಮಿ.ಮೀ ಆಗಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ 68.2 ಮಿ.ಮೀ ಮಳೆಯಾಗಿದ್ದು ಶೇಕಡಾ 9 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕೊಂಚ ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಶೇಕಡಾ 8 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಳೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಒಟ್ಟು 36 ಹವಾಮಾನ ಉಪವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, 6 ಉಪವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 60 ರಿಂದ 99 ರಷ್ಟು ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಉಳಿದ 15 ಉಪವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 20 ರಿಂದ 59 ರಷ್ಟು ಮಳೆ ಕೊರತೆ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ದೇಶದ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗ ಮಳೆಗಾಗಿ ಪರಿತಪಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ಹೀಟ್‌ವೇವ್ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ

ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಮಳೆ ಮಾರುತಗಳ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಚ ಚೇತರಿಕೆ ಕಂಡುಬರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ. ಮುಂದಿನ 4-5 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳು, ತೆಲಂಗಾಣ, ಒಡಿಶಾ, ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಗೂ ಮುಂಗಾರು ತಲುಪಲಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮುಂಗಾರಿನ ಉತ್ತರ ಗಡಿಯು ಸೊಲ್ಲಾಪುರ, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಭದ್ರಾಚಲಂ ಮತ್ತು ರಾಂಚಿ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತಿದ್ದು, ರೈತರಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ವಿಳಂಬಿತ ಮಳೆಯು ಈಗಾಗಲೇ ಒಣಗುತ್ತಿರುವ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ.

ಒಂದೆಡೆ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಆತಂಕ ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಬಿಸಿಲಿನ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯ ಭೀಕರ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ ನೀಡಿದೆ. ವಾಯುವ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 18 ರ ವೇಳೆಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು 2 ರಿಂದ 4 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ನಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಜೂನ್ 21 ರವರೆಗೂ ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗಮನಾರ್ಹ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಳವಳಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಬರಗಾಲದ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ಕಾರ, ಕೇವಲ ಘೋಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈಭವದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ತಕ್ಷಣವೇ ವಾಸ್ತವಿಕ ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಮುಂದಾಗಬೇಕಿದೆ. ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರ ಈ ಕಟು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಈಗಲಾದರೂ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದಿದ್ದರೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ವಲಯವು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪೆಟ್ಟು ತಿನ್ನುವುದು ಖಚಿತ.

ಉಪಗ್ರಹದ ಕಣ್ಣಿಗಿಂತ ಮಣ್ಣಿನ ಮಕ್ಕಳ ಅನುಭವವೇ ಯಾಕೆ ನಿಖರ? 

ಉಪಗ್ರಹಗಳ ದತ್ತಾಂಶವು ಮೋಡಗಳ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನೈಜ ಆಳವನ್ನಲ್ಲ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞ ಶಿವಾನಂದ ಕಳವೆ ಅವರ ವಾದವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದಾಗ, "ಎಥ್ನೋಕ್ಲೈಮ್ಯಾಟಾಲಜಿ" ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹವಾಮಾನ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮಹತ್ವ ನಮಗೆ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ಜ್ಞಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಅನುಭವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಕಡಲ ತೀರದ ಮೀನುಗಾರರೊಬ್ಬರು ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳು, ಗಾಳಿಯ ದಿಕ್ಕು ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಮಳೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡುವುದು ಕೇವಲ ಊಹೆಯಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ನಿಖರವಾದ ವಿಜ್ಞಾನ. ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ರಾಡಾರ್‌ಗಳು ನೀಡುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಈ ಸ್ಥಳೀಯ ಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಬರದ ನೈಜ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಎದುರಾಗಿರುವ ಶೇಕಡಾ 32 ರಷ್ಟು ಮಳೆ ಕೊರತೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಋತುವಿನ ಕೃಷಿ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಇಡೀ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ. ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಈಗಾಗಲೇ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ ಕೊರೆದಿರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳು ಬತ್ತಿ ಹೋಗುವ ಅಪಾಯ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಕಳವೆಯವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ 'ಸಾಲ ಹನುಮನ ಬಾಲ' ಎಂಬ ಮಾತಿನ ಹಿಂದೆ ಕೃಷಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಹಾಗೂ ಕರಾಳ ವಾಸ್ತವ ಅಡಗಿದೆ. ಬೆಳೆ ನಷ್ಟದಿಂದ ರೈತರ ಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಕುಸಿಯುವುದರಿಂದ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್, ರಸಗೊಬ್ಬರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೈನಂದಿನ ಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳ (FMCG) ಮಾರಾಟವೂ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದೇಶದ ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕನ ಜೇಬಿಗೂ ಕತ್ತರಿ ಹಾಕುವ ಸರಪಳಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಎಲ್-ನಿನೋ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕುರಿತಾದ ಜಾಗತಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಕಳವೆಯವರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸಾಗರದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿನ ವಿಪರೀತ ಏರಿಳಿತಗಳು ಭಾರತದ ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳ ಗತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಮಳೆಯ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅಸಮತೋಲನ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿವೆ. ಒಮ್ಮೆಲೇ ಕುಂಭದ್ರೋಣ ಮಳೆ ಸುರಿಯುವುದು ಅಥವಾ ವಾರಗಟ್ಟಲೆ ಬಿಸಿಲು ಕಾಯುವುದು ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಕೇವಲ ಸಿಮೆಂಟ್ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಕಾಪಾಡುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳತ್ತ ಮರಳಬೇಕಿದೆ. ಮಂಡ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲಬುರಗಿಯ ರೈತರ ಬದುಕಿನ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಭವಿಷ್ಯದ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾಠಗಳಾಗಿದ್ದು, ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರ ಇವುಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರ ಕೇಸ್ ಸ್ಟಡಿಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.

AI ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸವಾಲುಗಳು

ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಮತ್ತು ಮೆಷಿನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ದತ್ತಾಂಶದ ತೀವ್ರ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಕೇವಲ ಆಕಾಶದಿಂದ ತೆಗೆದ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ AI ಮಾಡೆಲ್‌ಗಳು ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿಯಲಾರವು, ಅದಕ್ಕೆ ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮಾಹಿತಿ ಬೇಕು. ಸರ್ಕಾರವು ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಹವಾಮಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳು ನೀಡುವ ಮಾಹಿತಿಗಿಂತ, ಆಳಂದ ಅಥವಾ ಕಡಗಂಚಿಯ ರೈತ ಹೇಳುವ ಅನುಭವ ಹೆಚ್ಚು ನೈಜವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, "ಟಾಪ್-ಡೌನ್" ಆಡಳಿತ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು, "ಬಾಟಮ್-ಅಪ್" ಅಥವಾ ತಳಮಟ್ಟದಿಂದ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ನಾವು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಬರದಂತಹ ಭೀಕರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರಿ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸದೆ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಬದುಕಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ನೀರಿನ ಪ್ರತಿ ಹನಿಗೂ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆ ಬರಲಿದ್ದು, ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ವಿನೂತನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಇಂದಿನ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಬೇಕಿದೆ. ಇಸ್ರೇಲ್‌ನಂತಹ ದೇಶಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಿಸಿಷನ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ ಮತ್ತು ಹನಿ ನೀರಾವರಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಬಯಲು ಸೀಮೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಕೇವಲ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಬದಲು, ರೈತರ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜಾರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಬೇಕು. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಈ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಮುಂಬರುವ ಭೀಕರ ಬರಗಾಲಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಎದುರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಜೊತೆಗಿನ ನಮ್ಮ ಕದನದಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ, ಬದುಕುಳಿಯುವುದೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಶೇಕಡಾ 32 ರಷ್ಟು ಮಳೆ ಕೊರತೆ ನಮಗೆ ಸಾರಿ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ.

ಜೂನ್ ತಿಂಗಳ ಈ ಆರಂಭಿಕ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯು ಭವಿಷ್ಯದ ಬೃಹತ್ ಜಲಕ್ಷಾಮದ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಟ್ರೇಲರ್ ಮಾತ್ರ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯಬಾರದು. ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ನೀರು ಒದಗಿಸಲು ರೈತರ ಗದ್ದೆಗಳನ್ನು ಬಲಿಕೊಡುವ ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನೀತಿಗಳು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪದ ಆಹಾರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲಿವೆ. ಕೃಷಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಉದ್ಯೋಗವೆಂದು ನೋಡದೆ, ಅದೊಂದು ಇಡೀ ಮಾನವಕುಲದ ಜೀವರಕ್ಷಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ನೀತಿ ಬದಲಾವಣೆ ತುರ್ತಾಗಿ ಆಗಬೇಕಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಮುಂದುವರಿದರೂ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮುನಿಸಿನ ಮುಂದೆ ಅವು ಮಂಡಿಯೂರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಅನಿಶ್ಚಿತ ಮುಂಗಾರು ನಮಗೆ ಮತ್ತೆಮತ್ತೆ ಕಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಶಿವಾನಂದ ಕಳವೆ ಅವರಂತಹ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು, ನಾವು ಕುಳಿತಿರುವ ಮರದ ಕೊಂಬೆಯನ್ನು ನಾವೇ ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ಎಂಬುದು ಅಕ್ಷರಶಃ ಸತ್ಯವಾಗಿದೆ.