ಬ್ರೌಸರ್ (Browser) ಮತ್ತು ಕುಕೀಸ್ (Cookies): ನಿಮ್ಮನ್ನ ಫಾಲೋ ಮಾಡೋ "ಸ್ಟಾಕರ್"
ಹೇ ತಮ್ಮಾ, ಇವತ್ತು ನಾವು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಲೋಕದ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡೋಣ. ನೀನು ಎಂದಾದರೂ ಅಬ್ಸರ್ವ್ ಮಾಡಿದ್ದೀಯಾ? ನೀನು ಅಮೆಜಾನ್ ಅಥವಾ ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಬ್ರ್ಯಾಂಡೆಡ್ ಶೂ ಅಥವಾ ವಾಚ್ ಸರ್ಚ್ ಮಾಡ್ತೀಯಾ, ಅದನ್ನು ಕೊಳ್ಳದೆ ಸುಮ್ಮನೆ ವಿಂಡೋ ಕ್ಲೋಸ್ ಮಾಡ್ತೀಯಾ. ಆದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಅಂದ್ರೆ, ನೀನು ಮುಂದಿನ ಐದು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಅಥವಾ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಓಪನ್ ಮಾಡಿದ್ರೆ ಅಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಅದೇ ಶೂ ಅಥವಾ ವಾಚ್ನ ಜಾಹೀರಾತು ಕಾಣಿಸುತ್ತೆ. ಇದು ಒಂಥರಾ ಮಾಟ-ಮಂತ್ರದ ಹಾಗೆ ಅನ್ಸುತ್ತೆ ಅಲ್ವಾ? ಇಲ್ಲ ತಮ್ಮಾ, ಇದು ಯಾವುದೇ ಮಂತ್ರವಲ್ಲ, ಇದು ನಿನ್ನ ಬ್ರೌಸರ್ ಮತ್ತು ಆ ಪುಟ್ಟ "ಕುಕೀಸ್" ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕಿರಾತಕ ಕೆಲಸ. ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನೂ ಫಾಲೋ ಮಾಡೋ ಒಬ್ಬ "ಸ್ಟಾಕರ್" ಈ ಕುಕೀಸ್.
ಮೊದಲು ಬ್ರೌಸರ್ ಅಂದ್ರೆ ಏನು ಅಂತ ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೋ. ಗೂಗಲ್ ಕ್ರೋಮ್, ಸಫಾರಿ ಅಥವಾ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಎಡ್ಜ್ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೇವಲ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ನೋಡೋಕೆ ಇರೋ ಕಿಟಕಿಗಳಲ್ಲ. ಇವು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ನಗರಕ್ಕೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಕರ್ಕೊಂಡು ಹೋಗೋ ಗಾಡಿಗಳು ಇದ್ದ ಹಾಗೆ. ನೀನು ಈ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಹೋಗ್ತೀಯಾ, ಏನು ನೋಡ್ತೀಯಾ ಅನ್ನೋದನ್ನೆಲ್ಲ ಈ ಬ್ರೌಸರ್ ಗಮನಿಸುತ್ತಾ ಇರುತ್ತೆ. ಈ ಗಾಡಿಯ ಒಳಗಡೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ರಹಸ್ಯ ಡೈರಿ ಇರುತ್ತೆ, ಆ ಡೈರಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರೌಸರ್ ನಿನ್ನ ಇಷ್ಟ-ಕಷ್ಟಗಳನ್ನ ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತೆ. ಆ ಡೈರಿಯ ಪುಟಗಳೇ ಈ ಕುಕೀಸ್.
ಕುಕೀಸ್ ಅಂದ ತಕ್ಷಣ ಇದು ಬೇಕರಿಯಿಂದ ತಂದಿರೋ ತಿನ್ನೋ ಬಿಸ್ಕೆಟ್ ಅಂದುಕೋಬೇಡ ಗುರು. ಇವು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿರೋ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಡೇಟಾ ಫೈಲ್ಗಳು. ನೀನು ಯಾವುದಾದರೂ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ, ಆ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ನಿನ್ನ ಬ್ರೌಸರ್ನೊಳಗೆ ಈ ಸಣ್ಣ ಫೈಲ್ ಅನ್ನು ಇಡುತ್ತೆ. ಇದು ಒಂತರಾ ಹೋಟೆಲ್ಗೆ ಹೋದಾಗ ನಿನಗೆ ಕೊಡೋ ಟೋಕನ್ ನಂಬರ್ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ. ಮುಂದಿನ ಸಲ ನೀನು ಅದೇ ಹೋಟೆಲ್ಗೆ ಹೋದಾಗ ಅವರು ನಿನ್ನ ಟೋಕನ್ ನೋಡಿ "ಓಹ್, ನಿಮಗೆ ಚಿತ್ರಾನ್ನ ಅಂದ್ರೆ ಇಷ್ಟ ಅಲ್ವಾ?" ಅಂತ ಕೇಳೋಕೆ ಈ ಕುಕೀಸ್ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ನಿನ್ನ ಲಾಗಿನ್ ಡೀಟೇಲ್ಸ್ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳೋದು ಅಥವಾ ನಿನ್ನ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕಾರ್ಟ್ನಲ್ಲಿರೋ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸೇವ್ ಮಾಡೋದು ಈ ಕುಕೀಸ್ನ ಕೆಲಸ.
ಆದರೆ ಈ ಕುಕೀಸ್ ಯಾವಾಗ ಸ್ಟಾಕರ್ ಆಗುತ್ತವೆ ಗೊತ್ತಾ? ಇದನ್ನೇ ನಾವು "ಥರ್ಡ್ ಪಾರ್ಟಿ ಕುಕೀಸ್" (Third-party cookies) ಅಂತ ಕರೆಯೋದು. ಅಮೆಜಾನ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ತನ್ನ ಕುಕೀಸ್ ಅನ್ನು ನಿನ್ನ ಬ್ರೌಸರ್ನಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತೆ ಸರಿ, ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿರೋ ಜಾಹೀರಾತು ಕಂಪನಿಗಳು ಕೂಡ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕುಕೀಸ್ಗಳನ್ನು ನಿನ್ನ ಫೋನ್ ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಸಿಡುತ್ತವೆ. ಇವು ನೀನು ಅಮೆಜಾನ್ ಬಿಟ್ಟು ಫೇಸ್ಬುಕ್ಗೆ ಹೋದರೂ ನಿನ್ನ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಬರುತ್ತವೆ. "ಈ ಹುಡುಗ ಅಮೆಜಾನ್ನಲ್ಲಿ ರೆಡ್ ಕಲರ್ ಶೂ ನೋಡ್ತಿದ್ದ" ಅಂತ ಫೇಸ್ಬುಕ್ಗೆ ಹೋಗಿ ಚಾಡಿ ಹೇಳ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೇ ನೀನು ಎಲ್ಲೇ ಹೋದ್ರೂ ನಿನಗೆ ಅದೇ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಬೆನ್ನತ್ತಿ ಬರೋದು.
ಯೋಚನೆ ಮಾಡು ತಮ್ಮಾ, ಇದೊಂತರಾ ಭಯಾನಕ ಅಲ್ವಾ? ಯಾವುದೋ ಒಬ್ಬ ಅಂಗಡಿಯವನು ನೀನು ಅವನ ಹತ್ತಿರ ಬಟ್ಟೆ ನೋಡಿದ್ದೀಯಾ ಅಂತ ನಿನ್ನ ಮನೆ ಬಾಗಿಲವರೆಗೂ ಬಂದು ಅದೇ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ರೆ ನಿನಗೆ ಎಷ್ಟು ಸಿಟ್ಟು ಬರುತ್ತೆ! ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಇದನ್ನೇ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾವೆ. ಅವರಿಗೆ ನಿನ್ನ ಪ್ರೈವೆಸಿಗಿಂತ ಅವರ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಮುಖ್ಯ. ನೀನು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಏನು ಸರ್ಚ್ ಮಾಡ್ತೀಯೋ ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ಅವರು ಊಹಿಸಿಬಿಡ್ತಾರೆ. ನಿನಗೆ ಯಾವ ಪಾರ್ಟಿ ಇಷ್ಟ, ನಿನಗೆ ಯಾವ ಕಾಯಿಲೆ ಇರಬಹುದು ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಈ ಕುಕೀಸ್ ಮೂಲಕ ಅವರು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಬಹುದು.
ಈ ಕುಕೀಸ್ನಿಂದ ನಿನ್ನ ಪ್ರೈವೆಸಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳೋದು ಹೇಗೆ ಅನ್ನೋದನ್ನ ಈಗ ನೀನು ಕಲಿಯಲೇಬೇಕು. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಬ್ರೌಸರ್ನಲ್ಲಿ "ಇನ್ಕಾಗ್ನಿಟೋ ಮೋಡ್" (Incognito Mode) ಬಳಸೋದನ್ನ ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ನೀನು ಬ್ರೌಸಿಂಗ್ ಮುಗಿಸಿ ವಿಂಡೋ ಕ್ಲೋಸ್ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಎಲ್ಲಾ ಕುಕೀಸ್ಗಳು ಡಿಲೀಟ್ ಆಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೋ, ಇದು ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರು ಸೇಫ್ ಅಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಐಎಸ್ಪಿ ಅಂದ್ರೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರೊವೈಡರ್ ಗೆ ನೀನು ಏನು ನೋಡ್ತಿದ್ದೀಯಾ ಅಂತ ಇನ್ನು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತೆ. ಆದರೂ ಆ ಸ್ಟಾಕರ್ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಕೆ ಇದು ಒಂದು ಒಳ್ಳೆ ದಾರಿ.
ಪ್ರತಿ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆಯಾದರೂ ನಿನ್ನ ಬ್ರೌಸರ್ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ಗೆ ಹೋಗಿ "Clear Browsing Data" ಅನ್ನೋ ಆಪ್ಷನ್ ಬಳಸಿ ಕುಕೀಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಶ್ (Cache) ಫೈಲ್ಗಳನ್ನು ಕ್ಲೀನ್ ಮಾಡು. ಇದು ನಿನ್ನ ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ನ ಕಸ ಗುಡಿಸಿದ ಹಾಗೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡೋದ್ರಿಂದ ನಿನ್ನ ಬ್ರೌಸರ್ ಸ್ಪೀಡ್ ಕೂಡ ಜಾಸ್ತಿ ಆಗುತ್ತೆ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನಿನ್ನ ಹಳೆಯ ಡೇಟಾ ಸಿಗಲ್ಲ. ಎಷ್ಟೋ ಸಲ ನಾವು ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಕುಕೀಸ್ ಕ್ಲಿಯರ್ ಮಾಡದೆ ಇರ್ತೀವಿ, ಅದು ನಮ್ಮ ಡಿಜಿಟಲ್ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳನ್ನು ಯಾರಿಗೋ ಮಾರಾಟ ಮಾಡೋಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಐಡಿಯಾ ಅಂದ್ರೆ ಪ್ರೈವೆಸಿ ಫೋಕಸ್ಡ್ ಬ್ರೌಸರ್ ಅಥವಾ ಸರ್ಚ್ ಇಂಜಿನ್ ಬಳಸುವುದು. ಗೂಗಲ್ ಬದಲಿಗೆ ಡಕ್ ಡಕ್ ಗೋ (DuckDuckGo) ಅಥವಾ ಬ್ರೇವ್ (Brave) ಬ್ರೌಸರ್ ಬಳಸಿದರೆ ಅವು ಇಂತಹ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಮೊದಲೇ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇವು ನಿನ್ನ ಡೇಟಾವನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ಮಾರಲ್ಲ ಅಂತ ಭರವಸೆ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಒಬ್ಬ ಟೆಕ್ ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ ಆಗಿ ನಿನಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆ (Digital Literacy) ತುಂಬಾನೇ ಮುಖ್ಯ. ಸುಮ್ಮನೆ ಯಾವುದೋ ವೆಬ್ಸೈಟ್ "Accept All Cookies" ಅಂತ ಕೇಳಿದಾಗ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಓಕೆ ಅನ್ನಬೇಡ. ಅದರಲ್ಲಿ "Customize" ಆಪ್ಷನ್ ನೋಡಿ ಅನಗತ್ಯ ಕುಕೀಸ್ಗಳನ್ನು ರಿಜೆಕ್ಟ್ ಮಾಡೋದನ್ನ ಕಲಿ.
ಕೆಲವು ಸಲ ಕುಕೀಸ್ ನಮಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೀನು ಪ್ರತಿ ಸಲ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಓಪನ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಅಥವಾ ಕಾಲೇಜ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಓಪನ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಲಾಗಿನ್ ಐಡಿ ಟೈಪ್ ಮಾಡೋ ತಲೆನೋವು ಇರಲ್ಲ. ಇವುಗಳನ್ನು "ಫಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಕುಕೀಸ್" ಅಂತಾರೆ. ಇವುಗಳಿಂದ ನಿನಗೆ ತೊಂದರೆ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಜಾಹೀರಾತು ಕಂಪನಿಗಳು ನಿನ್ನ ಹವ್ಯಾಸಗಳನ್ನ ಕದಿಯೋಕೆ ಬಳಸೋ ಆ ಥರ್ಡ್ ಪಾರ್ಟಿ ಕುಕೀಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಯಾವಾಗಲೂ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಇರು. ನಿನ್ನ ಡೇಟಾ ನಿನ್ನ ಆಸ್ತಿ ಅನ್ನೋದು ನಿನಗೆ ನೆನಪಿರಲಿ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ಎಷ್ಟು ಜಾಗರೂಕರಾಗಿ ಇರ್ತೀವೋ ಅಷ್ಟು ನಮಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಈ ಕುಕೀಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೌಸರ್ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋದು ಕೇವಲ ಕೋಡಿಂಗ್ ಕಲಿತ ಹಾಗೆ ಅಲ್ಲ, ಇದು ನಿನ್ನನ್ನ ನೀನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳೋ ಕಲೆ. ಇಂದಿನಿಂದಲೇ ನಿನ್ನ ಬ್ರೌಸರ್ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ಚೆಕ್ ಮಾಡು. ಯಾರೋ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿನ್ನನ್ನ ಫಾಲೋ ಮಾಡೋಕೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡಬೇಡ. ನೀನು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ನ ರಾಜನಾಗಿರಬೇಕು ಹೊರತು, ಯಾರೋ ಜಾಹೀರಾತು ಕಂಪನಿಯ ಕೈಗೊಂಬೆ ಆಗಬಾರದು ಅಲ್ವಾ ತಮ್ಮಾ?
ಬ್ರೌಸರ್ ಕುಕೀಸ್ಗಳು ಎನ್ನುವುದು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಲೋಕದ ರಹಸ್ಯ ಡೈರಿಗಳಿದ್ದಂತೆ. ಇವು ನಿಮ್ಮ ಲಾಗಿನ್ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಥರ್ಡ್ ಪಾರ್ಟಿ ಕುಕೀಸ್ಗಳು ನಿಮ್ಮ ಆನ್ಲೈನ್ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿ ಅನಗತ್ಯ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರೈವೆಸಿ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕುಕೀಸ್ಗಳನ್ನು ಕ್ಲಿಯರ್ ಮಾಡುವುದು, ಇನ್ಕಾಗ್ನಿಟೋ ಮೋಡ್ ಬಳಸುವುದು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಬ್ರೌಸರ್ಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ನಿಮ್ಮ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಡುವುದು ನಿಮ್ಮ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
ನಿಮ್ಮ ಬ್ರೌಸರ್ನಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಕುಕೀಸ್ಗಳು ಜಮೆಯಾಗಿವೆ ಅಂತ ಚೆಕ್ ಮಾಡಿದ್ದೀರಾ? ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ನಿಮ್ಮನ್ನ ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ಕ್ಲಿಯರ್ ಮಾಡಿ! ಈ ಮಾಹಿತಿ ನಿಮ್ಮ ಗೆಳೆಯರಿಗೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದು ಎನಿಸಿದರೆ ಶೇರ್ ಮಾಡಿ.
0 ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳು
ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳಿಲ್ಲ.
ಕಾಮೆಂಟ್ ಮಾಡಿ
ಚಂದಾದಾರರಾಗಿ
ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್, ಟ್ರೆಂಡಿಂಗ್ ಸ್ಟೋರಿ ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಉಚಿತವಾಗಿ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿ.