ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ: ಏನಿದು ONDC ಕ್ರಾಂತಿ? | ರಿಯಲ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್: ಕಮಿಷನ್ ಇಲ್ಲದ ಶಾಪಿಂಗ್ ಲೋಕ
ಸ್ವಲ್ಪ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿ... ನಿಮಗೆ ಅರ್ಜೆಂಟಾಗಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಮೊಬೈಲ್ ಬೇಕು, ಅಥವಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದಿನಸಿ ಖಾಲಿಯಾಗಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ತಕ್ಷಣ ಯಾವ ಆ್ಯಪ್ ಮೇಲೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ? ಅಮೆಜಾನ್ (Amazon)? ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ (Flipkart)? ಅಥವಾ ಬಿಗ್ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್? ಹಸಿವಾದರೆ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ (Zomato) ಅಥವಾ ಸ್ವಿಗ್ಗಿ (Swiggy) ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ದಾರಿಯೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬಂತಾಗಿದೆ ಅಲ್ಲವೇ?
ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಿಂದ ನಮ್ಮ ಶಾಪಿಂಗ್ ಬದುಕನ್ನು ಈ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯ ದೈತ್ಯ ಕಂಪನಿಗಳು ಹೈಜಾಕ್ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿವೆ! ಅವರು ತೋರಿಸಿದ್ದೇ ವಸ್ತು, ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದೇ ರೇಟು. ಇದೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನ "ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಹಾಕಿದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು" (Walled Gardens). ಈ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಮುರಿದು, ನಮ್ಮ ನಿಮ್ಮಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕೊಡಿಸಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಡಿಜಿಟಲ್ ಭೂಕಂಪನ ಶುರುವಾಗಿದೆ. ಪೇಮೆಂಟ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ಹೇಗೆ ಕ್ರಾಂತಿ ಮಾಡಿತೋ, ಅದೇ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಶಾಪಿಂಗ್ ಜಗತ್ತನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಬಂದಿರುವ ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ಅಸ್ತ್ರವೇ "ಒಎನ್ಡಿಸಿ" (ONDC - Open Network for Digital Commerce). ಏನಿದು ಹೊಸ ಕ್ರಾಂತಿ? ಇದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಜೇಬಿನ ಹಣ ಉಳಿಯುವುದು ಹೇಗೆ? ಬನ್ನಿ, ಈ ರೋಚಕ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯೋಣ.
ಅನೇಕರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಒಎನ್ಡಿಸಿ ಅಂದರೆ ಏನು ಎಂಬ ಗೊಂದಲವಿದೆ. ಇದು ಅಮೆಜಾನ್ ತರಹದ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರಿ ಆ್ಯಪ್ ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಖಂಡಿತ ಅಲ್ಲ. ಒಎನ್ಡಿಸಿ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಆ್ಯಪ್ ಅಲ್ಲ, ಅದೊಂದು "ನೆಟ್ವರ್ಕ್" ಅಥವಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಇದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಯುಪಿಐ (UPI) ಬೆಸ್ಟ್ ಉದಾಹರಣೆ. ಯುಪಿಐ ಬರುವ ಮುಂಚೆ, ನೀವು ಪೇಟಿಎಂ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಕೇವಲ ಪೇಟಿಎಂ ಇದ್ದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ದುಡ್ಡು ಕಳಿಸಬಹುದಿತ್ತು. ಫೋನ್ ಪೇ ಇದ್ದರೆ ಫೋನ್ ಪೇಗೇ ಕಳಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಯುಪಿಐ ಬಂದ ಮೇಲೆ, ನೀವು ಗೂಗಲ್ ಪೇ ನಿಂದ ಫೋನ್ ಪೇಗೆ, ಫೋನ್ ಪೇ ನಿಂದ ಪೇಟಿಎಂಗೆ, ಹೀಗೆ ಯಾರಿಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ಹಣ ಕಳಿಸಬಹುದು. ಅಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಆ್ಯಪ್ಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ದಾರದಲಿ ಪೋಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಎನ್ಡಿಸಿ ಕೂಡ ಇದೇ ಕೆಲಸವನ್ನು ಈಗ ಶಾಪಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಮುರಿಯುವುದು ಹೇಗೆ?
ಅಮೆಜಾನ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರುವವನು ಅಲ್ಲೇ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಸಬೇಕು, ಕೊಳ್ಳುವವನೂ ಅದೇ ಆ್ಯಪ್ಗೆ ಬರಬೇಕು. ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ನಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತು ಅಮೆಜಾನ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಎನ್ಡಿಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು "ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ". ಮಾರುವವನು ಒಂದು ಆ್ಯಪ್ನಲ್ಲಿದ್ದರೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ Seller App), ಕೊಳ್ಳುವವನು ಬೇರೆ ಆ್ಯಪ್ನಲ್ಲಿದ್ದರೂ (Buyer App like Paytm) ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಬೆಲೆ ಕಡಿತದ ಮ್ಯಾಜಿಕ್
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಒಎನ್ಡಿಸಿಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳು ಹೇಗೆ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಸಿಗುತ್ತವೆ? ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ "ಕಮಿಷನ್". ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಪಕ್ಕದ ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿಯವರು ಅಥವಾ ಹೋಟೆಲ್ ಮಾಲೀಕರು ಅಮೆಜಾನ್/ಝೊಮ್ಯಾಟೊದಲ್ಲಿ ಮಾರಬೇಕೆಂದರೆ, ಅವರು ಆ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 25 ರಿಂದ 30 ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಕಮಿಷನ್ ಕೊಡಬೇಕು. ಆ ಕಮಿಷನ್ ಹೊರೆಯನ್ನು ಅವರು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ (ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ) ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಹೋಟೆಲ್ ಮೆನುವಿನಲ್ಲಿ 100 ರೂಪಾಯಿ ಇರುವ ದೋಸೆ, ಆ್ಯಪ್ನಲ್ಲಿ 140 ರೂಪಾಯಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಒಎನ್ಡಿಸಿಯಲ್ಲಿ ಕಮಿಷನ್ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ (ಶೇ. 2-4 ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ). ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಹಾವಳಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ಮಾರುವವನಿಗೂ ಲಾಭ, ಕೊಳ್ಳುವ ನಿಮಗೂ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್: ಯಾರು ಡೆಲಿವರಿ ಮಾಡ್ತಾರೆ?
ಇದು ಒಎನ್ಡಿಸಿಯ ಅತ್ಯಂತ ರೋಚಕ ಭಾಗ. ಅಮೆಜಾನ್ನಲ್ಲಿ ಶಾಪಿಂಗ್, ಪೇಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಡೆಲಿವರಿ - ಮೂರನ್ನೂ ಅಮೆಜಾನ್ ಒಂದೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಒಎನ್ಡಿಸಿಯಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ! ಇದನ್ನು "ಅನ್-ಬಂಡಲಿಂಗ್" (Unbundling) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ನೀವು ಪೇಟಿಎಂನಲ್ಲಿ ಶರ್ಟ್ ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ. ಅದನ್ನು ಮಾರುವ ಅಂಗಡಿಯವನು ಬೇರೆ ಯಾವುದೋ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಆ ಶರ್ಟ್ ಅನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವವರು 'ಡುಂಜೋ' (Dunzo) ಅಥವಾ 'ಶ್ಯಾಡೋಫ್ಯಾಕ್ಸ್' ನಂತಹ ಬೇರೆಯದೇ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಯಾರು ಕಡಿಮೆ ರೇಟ್ ಮತ್ತು ಬೆಸ್ಟ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಕೊಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಇಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
'ನಮ್ಮ ಯಾತ್ರಿ' ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಥೆ
ಒಎನ್ಡಿಸಿ ಕೇವಲ ಶಾಪಿಂಗ್ಗೆ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ, ಅದು ಆಟೋ-ಕ್ಯಾಬ್ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ಗೂ ಬಂದಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ "ನಮ್ಮ ಯಾತ್ರಿ" (Namma Yatri) ಆ್ಯಪ್ ಒಎನ್ಡಿಸಿ ತತ್ವದ ಮೇಲೆಯೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು. ಉಬರ್ ಮತ್ತು ಓಲಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಡ್ರೈವರ್ಗಳಿಂದ 20-30% ಕಮಿಷನ್ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಯಾತ್ರಿ ಆ್ಯಪ್ ಡ್ರೈವರ್ಗಳಿಂದ ಕಮಿಷನ್ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಡ್ರೈವರ್ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಉಳಿತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೂ ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ಆಟೋ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಎನ್ಡಿಸಿ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಬೆಸ್ಟ್ ಉದಾಹರಣೆ.
ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ರೈತರಿಗೆ ಸಂಜೀವಿನಿ:
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರು ಅಮೆಜಾನ್ ಮುಂದೆ ಸೋಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಒಎನ್ಡಿಸಿ ಇವರಿಗೊಂದು ವೇದಿಕೆ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದ ಬೊಂಬೆ ತಯಾರಕ ಅಥವಾ ಇಳಕಲ್ ಸೀರೆ ನೇಯುವ ನೇಕಾರ, ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಮೂಲೆಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾರಬಹುದು. ಇದನ್ನೇ "ಡಿಜಿಟಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ" (Digital Democracy) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಒಎನ್ಡಿಸಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ?
ಮುಂಚೆಯೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ಒಎನ್ಡಿಸಿ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆ್ಯಪ್ ಇಲ್ಲ. ಇದು ಈಗಾಗಲೇ ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಆ್ಯಪ್ಗಳ ಒಳಗೆ ಅಡಗಿದೆ.
Paytm: ಪೇಟಿಎಂ ಆ್ಯಪ್ ಓಪನ್ ಮಾಡಿ, ಸರ್ಚ್ ಬಾರ್ನಲ್ಲಿ "ONDC" ಎಂದು ಟೈಪ್ ಮಾಡಿ. ಊಟ, ದಿನಸಿ ಎಲ್ಲವೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
Magicpin: ಇದೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಆ್ಯಪ್. ಇದರ ಮೂಲಕವೂ ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡಬಹುದು.
Pincode: ಇದು PhonePe ಕಂಪನಿಯವರು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಹೊಸ ಆ್ಯಪ್. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಎನ್ಡಿಸಿಗಾಗಿಯೇ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯ:
ಎಲ್ಲವೂ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ ಎಂದೇನಲ್ಲ. ಒಎನ್ಡಿಸಿ ಇನ್ನೂ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ (Beta Phase). ರಿಟರ್ನ್ ಮತ್ತು ರಿಫಂಡ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಗೊಂದಲಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ನೀಡುವಂತಹ ಸೂಪರ್ ಫಾಸ್ಟ್ ಡೆಲಿವರಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಯುಪಿಐ ಕೂಡ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆಯೇ ಇತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯಬಾರದು. ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದೇಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ - ಮುಂದಿನ 5 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೇ ಬದಲಿಸುವುದು.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಒಎನ್ಡಿಸಿ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಶಾಪಿಂಗ್ ಅಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ ಇದ್ದಂತೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನ ದೈತ್ಯ ಕಂಪನಿಗಳ ಹಿಡಿತದಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಕೈಗೆ ಕೊಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿದು. ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ನೀವು ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಪಿಜ್ಜಾ ಅಥವಾ ಶೂ ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ, ಒಮ್ಮೆ ಪೇಟಿಎಂ ಅಥವಾ ಪಿನ್ಕೋಡ್ ಆ್ಯಪ್ನಲ್ಲಿ ಒಎನ್ಡಿಸಿ ರೇಟ್ ಚೆಕ್ ಮಾಡಿ ನೋಡಿ. ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನಿಮ್ಮ ಜೇಬಿಗೆ ಉಳಿತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳಿಲ್ಲ.
ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್, ಟ್ರೆಂಡಿಂಗ್ ಸ್ಟೋರಿ ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಉಚಿತವಾಗಿ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿ.
