ಟ್ರೆಂಡಿಂಗ್
ಶಿರಸಿಯಲ್ಲಿ ರ್ಯಾಪಿಡೋ ವಿವಾದ: ಆಟೋ ಚಾಲಕರ ವಿರುದ್ಧ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ತಿರುಗಿದ್ದೇಕೆ?
| ನಾಗರಾಜ ವೈದ್ಯ, ಸಂಪಾದಕ, ಟೆಕ್ ವೈದ್ಯ ಗ್ಲೋಬಲ್
ಶಿರಸಿಯಲ್ಲಿ ಇದೀಗ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಮರವೊಂದು ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಾಲಿಟ್ಟಿರುವ ರ್ಯಾಪಿಡೋ ಬೈಕ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಸೇವೆಗೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ಆಟೋ ಚಾಲಕರ ಸಂಘ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಇದು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾರಿಗೆ ವಿವಾದದಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಆಳವಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವಾಸದ ಕುರಿತ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ.
ಆಟೋ ಚಾಲಕರ ಸಂಘದ ವಾದದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು, ಮಹಿಳಾ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಕುಟುಂಬಗಳ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿವೆ. ಆದರೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿರುವ ನೈಜ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಚಿತ್ರಣ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇರೆಯೇ ಇದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ರ್ಯಾಪಿಡೋ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ದಶಕಗಳಿಂದ ತಾವು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಆಟೋ ಸೇವೆಯ ಮೇಲಿನ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನೇ ಆಕ್ರೋಶದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಸೇವೆ ಅಥವಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ದಿಢೀರನೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುವುದು ಅದರ ಜಾಹೀರಾತಿನಿಂದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಹಳೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಜನರ ಅಸಮಾಧಾನದಿಂದ. ಶಿರಸಿಯಲ್ಲೂ ನಿಖರವಾಗಿ ಅದೇ ಆಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ನಾಗರಿಕರು ಬರೆದಿರುವ ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಆಟೋ ಚಾಲಕರ ವಿರುದ್ಧದ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಅಸಲಿ ಮುಖ ಅನಾವರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
"ಆಟೋಗಳಿಗೆ ಮೀಟರ್ ಇಲ್ಲ, ದರಕ್ಕೆ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲ"
ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವ ನೂರಾರು ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ಒಂದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಟೋಗಳಿಗೆ ಮೀಟರ್ ಅಳವಡಿಸಿಲ್ಲ, ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಚಾಲಕ ಒಂದೊಂದು ದರ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಕರೆ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ರಾತ್ರಿ ಸೇವೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ದೂರಕ್ಕೂ ಅತಿಯಾದ ಬಾಡಿಗೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ.
ಒಬ್ಬ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ತಾನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ನೂರೈವತ್ತು ರೂಪಾಯಿ ನೀಡಿದ್ದಾಗಿ ಬರೆದರೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ ನೂರು ರೂಪಾಯಿ ನೀಡುವಾಗ, ಶಿರಸಿಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಏಕೆ ತೆರಬೇಕು ಎಂದು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಆರೋಪಗಳು ಸತ್ಯವೋ ಸುಳ್ಳೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಭಾವನೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿದೆ ಎಂಬುದು ಮಾತ್ರ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗದ ಸಂಗತಿ. ಇಷ್ಟು ವರ್ಷ ಆಟೋ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ಮೂಲಭೂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಯಾರು, ಏನು ಮಾಡಿದರು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗದಿರುವುದೇ ಇಂದು ಆಟೋ ಸಂಘ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ಸುರಕ್ಷತೆಯ ವಾದ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ತಿರುಗೇಟು
ಆಟೋ ಸಂಘವು ತನ್ನ ಮನವಿಯಲ್ಲಿ, ವೈಟ್ ಬೋರ್ಡ್ ಬೈಕ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಬಾಡಿಗೆ ಸೇವೆ ನೀಡುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದೆ. ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿರುವ ಶಿರಸಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸುರಕ್ಷತೆ, ವಾಹನ ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಪಾಲನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಸೇವೆ ಕಾನೂನಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದು ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರು ಸತ್ಯ. ಆದರೆ, ಈ ವಾದಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಗ್ರಾಹಕರು ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬೇರೆಯೇ ಇದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ದರದಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಬೇಕು. ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಬುಕ್ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಎಷ್ಟು ಹಣ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಚಾಲಕ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಬೇಕು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಸೇವೆಯ ಕನಿಷ್ಠ ಮಾನದಂಡಗಳು. ಈ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸದ ಯಾವುದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲೇಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕ ತಡೆಯುವುದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರ ಅಸಮಾಧಾನ ಮಾಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದು ದ್ವೇಷವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪಾಠ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶ
ಶಿರಸಿಯಲ್ಲಿ ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಆಟೋ ಮತ್ತು ಬೈಕ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ನಡುವಿನ ಸಮರ ಹೊಸದೇನಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆಯೇ ಇದೇ ಮಾದರಿಯ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಹೋರಾಟ ನಡೆದುಹೋಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಸಾವಿರಾರು ಆಟೋ ಚಾಲಕರು ಬೀದಿಗಿಳಿದು ರ್ಯಾಪಿಡೋ ಸೇವೆ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಶಿರಸಿಯ ಆಟೋ ಚಾಲಕರು ಇಂದು ಮುಂದಿಡುತ್ತಿರುವ ವೈಟ್ ಬೋರ್ಡ್ ವಾಹನಗಳ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂಬ ಅದೇ ಹಳೆಯ ವಾದವನ್ನೇ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆಟೋ ಸಂಘಟನೆಗಳೂ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದವು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ ಕೂಡ ನೂರಾರು ಬೈಕ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳನ್ನು ಜಪ್ತಿ ಮಾಡಿ ಚಾಲಕರಿಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಟೋ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಬೆನ್ನಿಗೆ ನಿಂತಿತ್ತು.
ಆದರೆ, ಈ ಹೋರಾಟ ಬೀದಿಯಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದಾಗ ಇಡೀ ಚಿತ್ರಣವೇ ಬದಲಾಯಿತು. ರಾಜ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ರ್ಯಾಪಿಡೋ ಸಂಸ್ಥೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಯಿತು. ಪ್ರಕರಣದ ಸುದೀರ್ಘ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬೈಕ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ನೀತಿ ಜಾರಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ರ್ಯಾಪಿಡೋ ಸೇವೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಬಾರದು ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಬಲವಂತದ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಾರದು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಆದೇಶ ನೀಡಿತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಈ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚದ ಅಡಿಯಲ್ಲೇ ಇಂದು ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ಹಲವೆಡೆ ರ್ಯಾಪಿಡೋ ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸುತ್ತಿದೆ.
ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೇ ಬೈಕ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಸೇವೆಗೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿರುವಾಗ, ಶಿರಸಿಯಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಮನವಿ ನೀಡಿ ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲು ಹೊರಟಿರುವುದು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಸಾಧ್ಯದ ಮಾತಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಘಟನಾವಳಿಗಳು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿರುವುದು ಒಂದೇ ಸತ್ಯವನ್ನು. ಕಾನೂನಿನ ಕುಣಿಕೆ ಬಿಗಿದು ಅಥವಾ ಬೆದರಿಕೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಹಕ ಸ್ನೇಹಿಯಾದ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಅಗ್ಗದ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವೂ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಶಿರಸಿಯ ಆಟೋ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಬೇಗ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆಯೋ ಅಷ್ಟು ಅವರ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದು.
ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ ಮತ್ತು ಬದಲಾದ ಜೀವನಶೈಲಿ
ಶಿರಸಿ ಎಂದರೆ ಈಗ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಪುಟ್ಟ ಪಟ್ಟಣವಲ್ಲ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ನಗರ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸಿದ್ದಾಪುರ, ಯಲ್ಲಾಪುರ, ಕುಮಟಾ, ಹೊನ್ನಾವರ ಭಾಗದ ಸಾವಿರಾರು ಜನ ಪ್ರತಿದಿನ ಶಿರಸಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ದರಗಳು ಅಥವಾ ಆಟೋ ಚಾಲಕರ ಪರಿಚಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ್ಯಪ್ ಮೂಲಕ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ದರ ಗೊತ್ತಾಗುವ ರ್ಯಾಪಿಡೋ ಅಥವಾ ಓಲಾದಂತಹ ಸೇವೆಗಳು ಹೊಸ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶ್ವಾಸ ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಇಂದಿನ ಯುವಜನರ ಜೀವನಶೈಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಊಟವನ್ನು ಆ್ಯಪ್ ಮೂಲಕ ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರು, ಔಷಧಿಯನ್ನು ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ತರಿಸುವವರು, ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಯನ್ನೇ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆ. ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಇಂದು ಜನರು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದು ರ್ಯಾಪಿಡೋ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಓಲಾ, ಉಬರ್ ಸೇವೆಗಳೂ ಬರಬೇಕು ಎಂದು. ಇದರ ಅರ್ಥ ಜನರು ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸೇವೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಲು ಸಾಧ್ಯ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಸಂಘರ್ಷ ಶಿರಸಿಯ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಹೋರಾಟ ಕೇವಲ ಆಟೋ ಮತ್ತು ಬೈಕ್ ನಡುವಿನ ಜಗಳವಲ್ಲ. ತಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಇದೊಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಡುವಿನ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಸಂಘರ್ಷ. ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉಬರ್, ನೆಟ್ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಅಥವಾ ಅಮೆಜಾನ್ ಬಂದಾಗ ಹಳೆಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಹೇಗೆ ತಲ್ಲಣಗೊಂಡವೋ, ಅದೇ ತಲ್ಲಣ ಈಗ ಶಿರಸಿಯಂತಹ ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ನಗರಗಳಿಗೂ ತಟ್ಟಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯೆಂದರೆ ಅದು ಹಳೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ಬಯಲು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಯಾವುದೇ ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ, ತಾವೇ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದೇ ದರ ಎಂದು ಮೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಈಗ ಒಂದು ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಮುಗಿದ ಚೌಕಾಸಿಯ ಕಾಲ ಗ್ರಾಹಕರು ಇಂದು ಆ್ಯಪ್ ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆಗಳತ್ತ ವಾಲುತ್ತಿರುವುದು ಕೇವಲ ಹಣ ಉಳಿಸಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಗಾಗಿ. ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಆಟೋದವರ ಜೊತೆ ಚೌಕಾಸಿ ಮಾಡುವುದು, ಅವರು ಹೇಳಿದ ದರಕ್ಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಮುಖಸ್ತುತಿ ಮತ್ತು ಚೌಕಾಸಿಗೆ ಜಾಗವಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಗ್ರಾಹಕನ ಮುಖ ನೋಡಿ ದರ ನಿಗದಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ನಿಖರವಾದ ದೂರವನ್ನು ಅಳೆದು ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ ದರವನ್ನು ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಜಿಪಿಎಸ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣದ ನಂತರ ರೇಟಿಂಗ್ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಗ್ರಾಹಕನ ಕೈಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಈ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯೇ ಇಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಂಡವಾಳ.
ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಉದ್ಯೋಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಗಿಗ ಎಕಾನಮಿ ಕೇವಲ ಮೆಟ್ರೋ ನಗರಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಶಿರಸಿಯ ಈ ಘಟನೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ. ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಿಂದಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಯುವಜನರು ಕೂಡ ಮೆಟ್ರೋ ಮಟ್ಟದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಯುವಕರಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಬೈಕ್ ಬಳಸಿ ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ಆದಾಯ ಗಳಿಸಲು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವೇದಿಕೆ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಈಜಿದಂತೆ.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವೇ ಉತ್ತರವಾಗಬೇಕು ಆಟೋ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸುಂಟರಗಾಳಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಇರುವ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ತಾವೇ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಟೋ ಚಾಲಕರು ಒಗ್ಗೂಡಿ 'ನಮ್ಮ ಯಾತ್ರಿ' ಎಂಬ ಸ್ವದೇಶಿ ಆ್ಯಪ್ ರೂಪಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿದೆ. ಶಿರಸಿಯ ಆಟೋ ಚಾಲಕರು ಕೂಡ ಬೈಕ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿ ಎಂದು ಠಾಣೆಗಳ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರುವ ಬದಲು, ಇಂತಹದ್ದೇ ಸ್ಥಳೀಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಪಾರದರ್ಶಕ ದರವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ ಗ್ರಾಹಕರ ವಿಶ್ವಾಸ ಗೆಲ್ಲಬಹುದು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಜೊತೆಗಿನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕತ್ತಿ ಗುರಾಣಿ ಹಿಡಿದು ಹೋರಾಡಿದವರು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಗೆದ್ದ ಉದಾಹರಣೆಯಿಲ್ಲ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವೇ ಉತ್ತರವಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಮನವಿ ಪತ್ರಗಳಲ್ಲ.
ಉತ್ತಮ ಸೇವೆ ಮಾತ್ರವೇ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ
ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ತಿರುಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಒಂದು ಸತ್ಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಬದಲು, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮ ಸೇವೆ ನೀಡಿದವರು ಮಾತ್ರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಬಂದಾಗ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂಗಡಿಗಳು ಬದಲಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಈಗ ಸಾರಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಅದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಆಟೋ ಚಾಲಕರ ಜೀವನೋಪಾಯ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಮುಖ್ಯ. ಸಾವಿರಾರು ಕುಟುಂಬಗಳು ಈ ವೃತ್ತಿಯನ್ನೇ ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿವೆ. ಆದರೆ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದು. ಮೀಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಶಿರಸಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿಗದಿತ ದರಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದರೆ ಬಹುಶಃ ಇಂದು ರ್ಯಾಪಿಡೋ ಕುರಿತು ಇಷ್ಟೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಯೇ ನಡೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸೇವೆ ಹುಟ್ಟುವುದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಕಾರಣ ಹೊಸ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಹಳೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳೇ ಆಗಿರುತ್ತವೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಜನರು ಆಟೋ ಚಾಲಕರ ಕಡು ವಿರೋಧಿಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಟೋ ಚಾಲಕರು ಒಳ್ಳೆಯವರು, ಆದರೆ ಕೆಲವರ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಆಟೋ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಒಂದು ಅವಕಾಶ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ನಿಗದಿತ ದರ, ಸೌಜನ್ಯದ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರೆ, ನಾಳೆಯೂ ಜನರು ಆಟೋವನ್ನೇ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವುದು ಪೊಲೀಸ್ ಅಥವಾ ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ಕೆಲಸ. ರಾಪಿಡೊ ಸೇವೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ, ಒಂದು ವಿಷಯ ಈಗಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ವಿಶ್ವಾಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಯಾವುದೇ ಸೇವೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾನೂನು ಮುಖ್ಯವೇ ಸರಿ, ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಆಳುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ವಿಶ್ವಾಸ ಮಾತ್ರ. ಗೆಲ್ಲಬೇಕಾದದ್ದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯೇ ಹೊರತು ಅಹಂಕಾರವಲ್ಲ.
3 ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳು
mahabaleshwar bhat
ಬಹಳ ವಿವರವಾಗಿ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಶಿರಸಿಯಂತಹ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಸುಧಾರಿತ ಪರ್ಯಾಯ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
Nagaraj VAidya
ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
Venkatesh Mahale
fantastic article.. Author analysed every aspects of the issue concerned to both auto drivers and the general public in a very lucid Kannada. what he hasnarrated is 100% true.. Accolades to the author. It is quality article and so I have subscribed to his channel
Nagaraj VAidya
ಧನ್ಯವಾದಗಳು
Sumana Lakshmish
ಶಿರಸಿಯಲ್ಲಿ ಆಟೋ ದರದ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇದೆ. ತಾವು ಮಾಡಿದ್ದೇ ಆಟವೆಂದು ಅಂದುಕೊಂಡವರಿಗೆ ಈಗ ಭಯವಾಗಿದೆ ಅಷ್ಟೆ, ರ್ಯಾಪಿಡೊ ಬರಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಸೇವೆ ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ಇದೆ. ಲೇಖನ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ
Nagaraj VAidya
ಧನ್ಯವಾದಗಳು
ಕಾಮೆಂಟ್ ಮಾಡಿ
ಚಂದಾದಾರರಾಗಿ
ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್, ಟ್ರೆಂಡಿಂಗ್ ಸ್ಟೋರಿ ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಉಚಿತವಾಗಿ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿ.