ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬೆರಳತುದಿಯಲ್ಲಿ ತಂದಿಡುವ ಮೊಬೈಲ್ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಗುಮ್ಮನಾಗಿದ್ದು ಯಾಕೆ?

| ನಾಗರಾಜ ವೈದ್ಯ, ಸಂಪಾದಕ, ಟೆಕ್‌ವೈದ್ಯ ಗ್ಲೋಬಲ್

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಆರಂಭಿಸಿರುವ ಮೊಬೈಲ್ ಬಿಡಿ, ಪುಸ್ತಕ ಹಿಡಿ ಅಭಿಯಾನದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವವರು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಯಬೇಕು, ಪುಸ್ತಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರ ನಂಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಬೇಕು, ಪರದೆಯ ಮುಂದೆ ಕಳೆಯುವ ಸಮಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಆಶಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಬೆಂಬಲಿಸಲೇಬೇಕು. ಆದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವ ಭರದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಎಂಬ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ಇಂದಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮೂಲ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರೆ ಅದು ಪರಿಹಾರಕ್ಕಿಂತ ಗೊಂದಲವನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸಾಧನವನ್ನು ಶತ್ರುವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸುವುದು ಸುಲಭ, ಆದರೆ ಅದರ ಬಳಕೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ನಾವು ಕಷ್ಟದ ದಾರಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸುಲಭದ ಘೋಷಣೆಗಳತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

ಇಂದು ಮಕ್ಕಳು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ರೀಲ್ಸ್ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ವ್ಯಸನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರು ಸತ್ಯ. ಆದರೆ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮೂಲ ಮೊಬೈಲ್ ಅಲ್ಲ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾವು ಸಿದ್ಧರಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಗು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪಾಠ ಕೇಳಬಹುದು, ಹೊಸ ಭಾಷೆ ಕಲಿಯಬಹುದು, ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ನೆರವಿನಿಂದ ತನ್ನ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಒಂದು ಉಪಕರಣವು ತಪ್ಪು ಬಳಕೆಯಿಂದ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಅದರ ನಿಜವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮಾಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಚಾಕುವಿನಿಂದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಕೊಲೆಯೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ತಪ್ಪು ಚಾಕುವಿನದಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಬಳಸುವ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ.

ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾದರೆ ಅದರ ಮೂಲ ಕಾರಣವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಅಥವಾ ಒಂದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಣೆಗಾರನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ತೆರೆ ಎಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ದೂರದರ್ಶನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ವಾದ ಕೇಳಿಬಂದಿತ್ತು. ನಂತರ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಂದಾಗ ಅದೇ ಮಾತು ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಯಿತು. ಇಂದು ಅದೇ ಆರೋಪ ಮೊಬೈಲ್ ಮೇಲೆ ಬಂದಿದೆ. ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ; ಆರೋಪದ ಗುರಿ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಅತ್ಯಂತ ಕಳವಳಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ನಾವು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನಿಂದ ದೂರವಿಡುವುದನ್ನೇ ರಕ್ಷಣೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅದು ಅವರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ದೂರವಿಡುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಡೇಟಾ ವಿಜ್ಞಾನ, ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಕಡೆಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹೆದರಿ ಬೆಳೆದರೆ ಅವರು ನಾಳಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲಿದ್ದಾರೆ? ಮೊಬೈಲ್ ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ ಅದರ ಜಾಣ್ಮೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವೇ ನಿಜವಾದ ಶಿಕ್ಷಣ.

ಕರೋನಾ ಕಲಿಸಿದ ಪಾಠವನ್ನು ನಾವೇಕೆ ಮರೆತೆವು? 
ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕರೋನಾ ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಶಾಲೆಗಳ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿದ್ದವು. ಕಾಲೇಜುಗಳು ಬಿಕೋ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದವು. ಆಗ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿದ್ದು ಇದೇ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಮತ್ತು ಇದೇ ಇಂಟರ್ನೆಟ್. ಅಂದು ಇದೇ ಸಾಧನ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿತ್ತು, ಇದೇ ತರಗತಿಯಾಗಿತ್ತು, ಇದೇ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಾಗಿತ್ತು. ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿದ್ದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಇಂದು ಸಮಾಜದ ಶತ್ರುವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ನ್ಯಾಯ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಬೇಕಿದೆ.

ಕರೋನಾ ಕಾಲವು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಗಡಿಗಳಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೂ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಒದಗಿಸಿತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಇ-ಪುಸ್ತಕಗಳು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಾಠಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಕೈಗೆಟಕುವಂತಾದವು. ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತರ ಸ್ವತ್ತಾಗಿರದಂತೆ ಮಾಡಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಲುಪಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೇ ಸಲ್ಲಬೇಕು. ಅಂತಹ ಸಾಧನವನ್ನು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯ ಉಪಕರಣ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸುವುದು ಅದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.

ಇಂದು ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕೇವಲ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಕೋಡಿಂಗ್, ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್, ವಿನ್ಯಾಸ, ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಭಾಷಾ ಕೌಶಲ್ಯ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಈಗ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಕಲಿಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೂಲಕ. ಇಂತಹ ಅವಕಾಶಗಳ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕದ ಪುಟಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಅವರಿಗೆ ನಾವು ಮಾಡುವ ದೊಡ್ಡ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಬಹುದು.

ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನಗಳು

ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ನ ಆಟದ ಗೊಂಬೆಯಾಗುವ ಮುನ್ನ ಇವಿಷ್ಟು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲೇಬೇಕು!

ನೀವ್‌ ಬಳಸೋ APPಗಳು ನಿಮಗೆ ಹೇಳದ ಸತ್ಯಗಳು!

ಐಡಿಯಾಗಳಿಗೂ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ಮೊರೆ: ಬ್ರೈನ್‌ಸ್ಟಾರ್ಮಿಂಗ್‌ಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿದೆಯೇ ಬ್ರೇಕ್?

ಎಐನ ಯಾಕ್ರೀ ಬೈತೀರಿ? ಕುಂಚ ಹಿಡಿಯಲಾಗದ ಕೈಗಳಿಗೂ ಕನಸುಗಳಿವೆ!

AI vs ಮನುಷ್ಯನ ಮೆದುಳು: ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಬಗ್ಗೆ ಮಹಾನ್ ಸಾಧಕರು ಏನನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು?

ಅತ್ಯಂತ ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಬೇಡ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡವರ ದಿನಚರಿಯೇ ಮೊಬೈಲ್ ಸುತ್ತ ತಿರುಗುತ್ತಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳವರೆಗೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಅಪಾಯಿಂಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಿಂದ ರೈಲು ಟಿಕೆಟ್‌ವರೆಗೆ, ಸುದ್ದಿಯಿಂದ ಉದ್ಯೋಗದವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಮೊಬೈಲ್ ಮೂಲಕವೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ದೊಡ್ಡವರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವೆನಿಸುವ ಸಾಧನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವಾದದಲ್ಲಿ ತರ್ಕ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳು ಕೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲು ಬದಲಾಗಬೇಕಿರುವುದು ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಮೊಬೈಲ್ ಅಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಬಳಕೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ.

ಉಪಕರಣವಲ್ಲ, ಅಜ್ಞಾನವೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಶತ್ರು

ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದೊಡ್ಡ ಕೊರತೆಯೆಂದರೆ, ನಾವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ; ಅದರಿಂದ ದೂರವಿರಲು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. "ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಸಬೇಡ" ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಆಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದು ಶಿಕ್ಷಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವ ಲಿಂಕ್ ಸುರಕ್ಷಿತ, ಯಾವುದು ನಕಲಿ, ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಓದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಸದೆ ಕೇವಲ ಮೊಬೈಲ್ ಕಸಿದುಕೊಂಡರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಾಳೆ ಅವರು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಾಗ ಇದೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತನ್ನು ಎದುರಿಸಲೇಬೇಕು. ಆಗ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಭಯ ಹೊಂದಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಿಂತ, ಅದರ ಜಾಣ್ಮೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅರಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೇ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಇಂದು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಪಾಯಗಳಿವೆ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗಳಿವೆ, ನಕಲಿ ಸುದ್ದಿಗಳಿವೆ, ಮಾನಸಿಕ ಕಿರುಕುಳಗಳಿವೆ, ವ್ಯಸನಕಾರಿ ವಿಷಯಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಘಾತಗಳಿವೆ ಎಂದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ರಸ್ತೆ ದಾಟುವುದನ್ನೇ ಕಲಿಸದೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ ಹಾಕುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲ? ಹಾಗೆಯೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬದುಕುವುದನ್ನು ಕಲಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಆ ಜಗತ್ತಿನಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೂರವಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಅದು ಸರಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ಅಪಾಯವಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದು ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಪ್ರಗತಿಯ ದಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ.

ಇಂದು ಅನೇಕ ಪೋಷಕರು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದುಬಾರಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ, ವೇಗದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಐದು ನಿಮಿಷವೂ ಸಮಯ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಮಗು ದಿನವಿಡೀ ರೀಲ್ಸ್ ನೋಡಿದಾಗ ತಪ್ಪು ಮೊಬೈಲ್‌ನದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಸಾಧನದಲ್ಲಲ್ಲ; ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಕೊರತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಕ್ಕಳು ಖಾಲಿ ಜಾಗವನ್ನು ತಾವೇ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ವಿಷಯ ತೋರಿಸದಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಮನರಂಜನೆಯ ವಿಷಯಗಳತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುವುದು ಸಹಜ.

ಮತ್ತೊಂದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ನಾವು ಇನ್ನೂ ಮೊಬೈಲ್ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯ ಸಾಧನವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಇದೇ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಸಿ ಇಂದು ಸಾವಿರಾರು ಯುವಕರು ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಆಪ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಗ್ರಾಫಿಕ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ವಿಡಿಯೊ ಸಂಪಾದನೆ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ವಿದೇಶಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವರು ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಅನ್ನು ಸಮಯ ಹಾಳು ಮಾಡುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಪೀಳಿಗೆ ಅದನ್ನೇ ಜೀವನ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದೆ. ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇರುವುದು ಸಾಧನದಲ್ಲಲ್ಲ; ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ.

ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಒಂದನ್ನು ಆರಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಅಲ್ಲ
ಪುಸ್ತಕದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಯಾರೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪುಸ್ತಕ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಯೋಚಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ, ತಾಳ್ಮೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ, ಭಾಷೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ನೀಡುತ್ತದೆ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪುಸ್ತಕ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಪುಸ್ತಕ ಓದಿ ವೈದ್ಯರಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಹೊಸ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನ ನೆರವೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪುಸ್ತಕ ಓದಿ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಲಿಯಲು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳೇ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಅನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಶತ್ರುಗಳಂತೆ ನೋಡುವ ಮನೋಭಾವವೇ ತಪ್ಪು.

ಪುಸ್ತಕ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಬೇರುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಮರ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಹಕ್ಕಿ ಹಾರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಎರಡೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅಗತ್ಯ. ಒಂದು ಅವರಿಗೆ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಅವರಿಗೆ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಅವರಿಗೆ ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಅವರನ್ನು ಉತ್ತಮ ಮನುಷ್ಯರನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಅವರನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ನಾಗರಿಕರನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಅಭಿಯಾನಗಳು ಕೇವಲ ಘೋಷಣೆಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನೂ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯಿಂದ ಒತ್ತಿಹೇಳುವಂತಾಗಬೇಕು. ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು ಇರಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಮೂಲಭೂತ ಅರಿವು, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಬಳಕೆ, ನಕಲಿ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಬೇಕು. "ಮೊಬೈಲ್ ಬಿಡಿ" ಎನ್ನುವ ಬದಲು "ಮೊಬೈಲ್ ಅನ್ನು ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ಬಳಸಿ" ಎನ್ನುವ ಸಮಾಜವೇ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸಶಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ನಾವು ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಾಳೆಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರಿಯದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕೇವಲ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅವಕಾಶಗಳಿಂದಲೂ ದೂರವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮಕ್ಕಳ ಕೈಯಿಂದ ಮೊಬೈಲ್ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿವೇಚನೆ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರಿವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಮಾತ್ರವೇ ನಿಜವಾದ ಶಿಕ್ಷಣ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಹೋರಾಟ ಮೊಬೈಲ್ ವಿರುದ್ಧವಾಗಬಾರದು. ದುರ್ಬಳಕೆ, ವ್ಯಸನ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ನಿಜವಾದ ಶತ್ರು ಮೊಬೈಲ್ ಅಲ್ಲ; ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸುವ ನಮ್ಮ ಮನೋಭಾವವೇ.