ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳು ನಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಹೈಜಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಹೇಗೆ?
| ನಾಗರಾಜ ವೈದ್ಯ
ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕಣ್ಣು ಬಿಟ್ಟೊಡನೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಅನ್‌ಲಾಕ್ ಮಾಡಿ, "ಸುಮ್ಮನೆ ಐದೇ ನಿಮಿಷ" ಎಂದು ಸ್ಕ್ರಾಲ್ ಮಾಡಲು ಶುರುಮಾಡಿದ ನೀವು, ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಆ ಪರದೆಯೊಳಗೆ ಕಳೆದುಹೋಗಿದ್ದು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಆಗಿಲ್ಲ ಹೇಳಿ? ನಾವು ನೋಡುವ ವಿಡಿಯೋಗಳು, ಓದುವ ಸುದ್ದಿಗಳು, ನಗುವ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಕುದಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳು... ಇವೆಲ್ಲವೂ "ನನ್ನದೇ ಸ್ವಂತ ಆಯ್ಕೆ" ಎಂದು ನೀವು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಕ್ಷಮಿಸಿ, ನೀವು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿದ್ದೀರಿ! ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಬೆರಳುಗಳು ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಮ್ಮಿಚ್ಛೆಯಂತೆ ಓಡಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಮೈಲಿಗಳಾಚೆ ಕತ್ತಲ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ದೈತ್ಯ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಒಂದು ರಿಮೋಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಬೊಂಬೆಯಂತೆ ಕುಣಿಸುತ್ತಿವೆ. ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೃಶ್ಯ, ಪ್ರತಿ ಅಕ್ಷರವೂ ಈಗ ನಿಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ; ನಿಮ್ಮನ್ನು ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲೇ ಬಂಧಿಸಿಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ಯಾವುದೋ ಅಗೋಚರ ಶಕ್ತಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಪಕ್ಕಾ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಅದು!
ಆ ಅದೃಶ್ಯ ಶಕ್ತಿಯ ಹೆಸರೇ ‘ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್’! ಇದು ಕೇವಲ ಗಣಿತದ ಸೂತ್ರವಲ್ಲ; ಇದೊಂದು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು, ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ತನ್ನ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮಾಯಾಜಾಲ. ಅಂತರ್ಜಾಲವು ಆರಂಭವಾದಾಗ ಅದೊಂದು ಅನಂತ ಜ್ಞಾನದ ಸಾಗರ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಎಲ್ಲವೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ವೇದಿಕೆ ಎಂದು ನಾವೆಲ್ಲಾ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿದ್ದೆವು. ಆದರೆ ಇಂದು ಆ ಸಾಗರವನ್ನು ಈ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕೊಳಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ, ನಮ್ಮನ್ನು ಆ ಕೊಳದ ಕಪ್ಪೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿವೆ ಎನ್ನುವುದು ಟೆಕ್ ಜಗತ್ತಿನ ಆಗುಹೋಗುಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವರೆಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪುವ ಕಟು ಸತ್ಯ.
ನಾವು ಫೋನ್ ಅನ್‌ಲಾಕ್ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ನಮ್ಮ ಬೆರಳುಗಳು ತಾನಾಗಿಯೇ ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳತ್ತ ಜಾರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಆಕಸ್ಮಿಕವಲ್ಲ. ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನರವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು (Neuroscientists) ಮತ್ತು ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿವೆ. ಕ್ಯಾಸಿನೋಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಲಾಟ್ ಮೆಷಿನ್‌ಗಳು ಹೇಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನು ಕೆದಕಿ ಹಣ ಪೀಕುತ್ತವೆಯೋ, ಅದೇ ತಂತ್ರವನ್ನು ಈ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳು ನಮ್ಮ 'ಸಮಯ' ಕದಿಯಲು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ. ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಎಳೆದಾಗಲೆಲ್ಲಾ (Pull-to-refresh) ಹೊಸದೇನೋ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ 'ಡೋಪಮೈನ್' (Dopamine) ಎಂಬ ರಾಸಾಯನಿಕವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯಸನಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಅಸಲಿ ವಿಲನ್.
ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ರಿಮೋಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಯಾರ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ?
ಅಪ್ಪ ಯಾವತ್ತೂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು, "ಆಳ ತಿಳಿಯದೇ ಹಳ್ಳಕ್ಕಿಳಿಯಬಾರದು" ಅಂತ. ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಮ್ಮನ್ನು ಇಷ್ಟೊಂದು ಆಳವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಈ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಂದಿನ ಅತ್ಯಂತ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯ. ನೀವು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್, ಯೂಟ್ಯೂಬ್, ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಅಥವಾ ಎಕ್ಸ್ (ಟ್ವಿಟರ್) ನಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುವ ಪ್ರತೀ ಸೆಕೆಂಡನ್ನೂ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹದ್ದಿನ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ಕಾಯುತ್ತಿದೆ.
ನೀವು ಯಾವ ಪೋಸ್ಟ್ ಬಳಿ ಎಷ್ಟು ಸೆಕೆಂಡ್ ನಿಲ್ಲಿತ್ತೀರಿ, ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಲೈಕ್ ಒತ್ತುತ್ತೀರಿ, ಎಲ್ಲಿ ಕಮೆಂಟ್ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ ಎಂಬುದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ವರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮದೇ ಆಲೋಚನೆಗಳ ತದ್ರೂಪನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಇದು ಪ್ರತೀ ಕ್ಷಣ ಹೊಂಚು ಹಾಕುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ನಾವ್ಯಾರೂ ಇದರಿಂದ ಬಚಾವಾಗ್ತೀವಿ ಅನ್ನುವ ಕನಸು ಕಾಣುವುದು ವ್ಯರ್ಥ! ನಮ್ಮ ಬಗೆಗಿನ ಈ ದೈತ್ಯ ಡೇಟಾವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು (Psychological Profile) ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳೇನು, ನಿಮ್ಮ ಭಯಗಳೇನು, ನಿಮಗೆ ಯಾವುದು ಇಷ್ಟ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಮಗಿಂತ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಈ ಯಂತ್ರಗಳು ಅರಿತುಕೊಂಡಿವೆ. ಒಮ್ಮೆ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ರಿಮೋಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಅವುಗಳ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕರೆ, ಆನಂತರ ಶುರುವಾಗುವುದೇ ಅಸಲಿ ಆಟ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತು ಇಂದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಯುದ್ಧ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೇ! ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರತೀ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರ್ಮವನ್ನೂ (ಕ್ಲಿಕ್, ಶೇರ್, ಲೈಕ್) ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ನಡೆಯನ್ನು ನಮಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ಊಹಿಸುತ್ತದೆ. ನಮಗೆ 'ಫ್ರೀ ವಿಲ್' ಅಥವಾ ಸ್ವಂತ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಇದೆ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸಿದ್ದರೂ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಆಯ್ಕೆಗಳೇ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳು ಮೊದಲೇ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಇರುತ್ತವೆ.
ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸಾಧಕರನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿದೆ ಪೊರೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ!
ಭೇಡ್ತಿ - ಅಘನಾಶಿನಿ — ಅಣೆಕಟ್ಟು ಇಲ್ಲದ ನದಿ ಏನನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ?
ನದಿ ತಿರುವಿನ ಉಮೇದಿಯಲ್ಲಿದ್ದವರೇ ಹೇಳಿ; ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ನೀರು ಯಾರದ್ದು?
ಫ್ರೈಬರ್ಗ್ ಮಿನ್ಸ್ಟರ್: ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಕೊಡದವರಿಗೆ ಕಲೆಯಲ್ಲೇ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟ ಶಿಲ್ಪಿ!
X ಅಲಿಯಾಸ್ ಫಾರ್ಮರ್ ಟ್ವಿಟರ್: ಹೆಸರು ಬದಲಾದರೂ ಟ್ವಿಟರ್ ಯಾಕೆ ಮರೆಯಾಗಿಲ್ಲ?
'ಅಜ್ಞಾನದ ಗುಳ್ಳೆ' ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ
ನಿಮಗೇನು ಬೇಕೋ ಅದನ್ನೇ ತೋರಿಸುವುದು ತಪ್ಪು ಹೇಗಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮುಗ್ಧ ಪ್ರಶ್ನೆ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮೂಡಬಹುದು. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇದು ನಿಮ್ಮ ಬೌದ್ಧಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕತ್ತು ಹಿಸುಕುವ ತಂತ್ರ. ಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆಯುವುದು ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ವಿಭಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಎದುರುಗೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ. ಟೆಕ್ ಜಗತ್ತು ಇದನ್ನು ‘ಅಜ್ಞಾನದ ಗುಳ್ಳೆ’ ಅಥವಾ ‘ಫಿಲ್ಟರ್ ಬಬಲ್’ (Filter Bubble) ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
ಈ ಗುಳ್ಳೆಯ ಒಳಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ನಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆ, ನಮ್ಮ ಜಾತಿ, ನಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಒಲವು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದುವಂತಹ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೇ ಈ ಗುಳ್ಳೆ ನಮಗೆ ಉಣಬಡಿಸುತ್ತದೆ. ನಮಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದ, ನಮ್ಮ ವಿಚಾರಧಾರೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಯಾವುದೇ ಸತ್ಯವನ್ನು ಇದು ನಮ್ಮ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೂ ಸುಳಿಯಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೇವಲ ನಿಮ್ಮದೇ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಸುವ ‘ಎಕೋ ಚೇಂಬರ್’ (Echo Chamber) ಒಳಗೆ ಆಜೀವಪರ್ಯಂತ ಕೂಡಿಹಾಕುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೀವು ಕೂಗಿದ್ದೇ ನಿಮಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೀವು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದರೆ, ಆ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರ ಗುಣಗಾನ ಮಾಡುವ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳೇ ನೂರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಟೈಮ್‌ಲೈನ್ ತುಂಬುತ್ತವೆ. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದವರು ಮಾಡುವ ಯಾವ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸವೂ ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ನಾಯಕರು ಮಾಡುವ ತಪ್ಪುಗಳೂ ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳದಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಮರೆಮಾಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ "ನಾನು ನಂಬಿದ್ದೇ ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯ, ಇಡೀ ಜಗತ್ತು ನನ್ನಂತೆಯೇ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದೆ" ಎಂಬ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಭ್ರಮೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬೇರೂರುತ್ತದೆ.
ನಿಮ್ಮ ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಫೋನ್ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಇದೇ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನವಾದ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ದ್ವೇಷಿಸುವ ಪ್ರಪಂಚಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ! ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಂದಕವು ಎಷ್ಟೊಂದು ಆಳವಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ, ನಾವು ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯವರ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಯಾವುದೋ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ರಕ್ತ ಕುದಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಾವು, ನಮ್ಮೂರ ರಸ್ತೆಯ ಗುಂಡಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನೇ ಮರೆತುಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗಿಂತ ಜಾಗತಿಕ ಉದ್ರೇಕವೇ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭದಾಯಕ.
ಕೋಪವೇ ಬಂಡವಾಳ: ಟೆಕ್ ದೈತ್ಯರ ನಗ್ನ ವ್ಯಾಪಾರ
ಇದು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಆರೋಗ್ಯ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಇತಿಹಾಸ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಈ ಅಜ್ಞಾನದ ಗುಳ್ಳೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ನೀವು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ರೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಯಿರುವ ವಿಡಿಯೋ ನೋಡಿದರೆ, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ನಿಮಗೆ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಹುಸಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ನೂರಾರು ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನೀವು ಆ ಸುಳ್ಳನ್ನೇ ಪರಮಸತ್ಯ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ. ಪ್ರತಿದಿನ ನೂರಾರು ರೀಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಶಾರ್ಟ್ಸ್ ನೋಡುವ ನಾವು, "ನನಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಗೊತ್ತಿದೆ" ಎನ್ನುವ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಬೀಗುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದು ಕೇವಲ ಆ ಗುಳ್ಳೆಯೊಳಗಿನ ಸತ್ಯ ಮಾತ್ರ.
ಈ ಮಾಯಾಜಾಲದ ಹಿಂದಿರುವ ಅಸಲಿ ಉದ್ದೇಶ ಬಹಳ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ: ಅದು ನಗ್ನ ವ್ಯಾಪಾರ. ಡೇಟಾ ಎನ್ನುವುದು ಇಂದಿನ ಜಗತ್ತಿನ ಹೊಸ ತೈಲ. ಈ ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಮುಖ್ಯ ಬಂಡವಾಳ ನಮ್ಮ 'ಗಮನ' (Attention) ಮತ್ತು 'ಸಮಯ'. ನೀವು ಎಷ್ಟೇ ಫ್ರೀ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೂ ನೆನಪಿರಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲ, ನೀವೇ ಬಿಕರಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ವಸ್ತು! ನೀವು ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಅವರ ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತೀರೋ, ಅಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಅವರು ನಿಮಗೆ ತೋರಿಸಬಹುದು. ಅಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಡಾಲರ್ ಲಾಭ ಅವರ ಜೇಬು ಸೇರುತ್ತದೆ.
ನಮ್ಮನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಸುಲಭದ ದಾರಿ ಎಂದರೆ ನಮ್ಮ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವುದು. ಶಾಂತಿಯುತ ಬರಹಗಳಿಗಿಂತ, ಉದ್ರೇಕಕಾರಿ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷ ಕಾರುವ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತಿದೆ. ಕೋಪಗೊಂಡ ಮನುಷ್ಯ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾನೆ, ಹೆಚ್ಚು ಕಮೆಂಟ್ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಶೇರ್ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ನಮ್ಮ ಈ ಕೋಪವೇ ಟೆಕ್ ದೈತ್ಯರ ಪಾಲಿಗೆ ಕಾಂಚಾಣ. ನಾವು ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕಮೆಂಟ್ ಬಾಕ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಕಚ್ಚಾಡುತ್ತಿದ್ದಷ್ಟು ಅವರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಹಿಗ್ಗುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ನಾವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುವ (Critical Thinking) ಶಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಏನನ್ನಾದರೂ ಓದಿದಾಗ "ಇದು ನಿಜವೇ?", "ಇದರ ಮೂಲ ಯಾವುದು?" ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ತಾಳ್ಮೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ತಲೆಬರಹ ನೋಡಿ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮತ್ತು ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಫಾರ್ವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ವೇದವಾಕ್ಯವೆಂದು ನಂಬುವ ಆತುರದ ಜನಾಂಗವಾಗಿ ನಾವು ಬದಲಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಇದು ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಡೆಯುತ್ತಿರುವ, ಸಮಾಜವನ್ನು ವಿಭಜಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ದುರಂತ. ದೀರ್ಘವಾದ ಲೇಖನಗಳನ್ನು, ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವ ತಾಳ್ಮೆಯನ್ನು ಕೇವಲ 15 ಸೆಕೆಂಡಿನ ರೀಲ್ಸ್ ನುಂಗಿಹಾಕಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಆಲೋಚನಾ ಲಹರಿ ಇಷ್ಟೊಂದು ವೇಗವಾಗಿ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮೊದಲು.
ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬೇಕಿದೆ ಒಂದು 'ಸೈಬರ್ ಕವಚ'
ಇಂದು ಕೇವಲ ನಮ್ಮ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಆಂಟಿವೈರಸ್ ಹಾಕಿಕೊಂಡರೆ ಸಾಲದು, ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿಗೆ, ನಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಭದ್ರವಾದ 'ಸೈಬರ್ ಕವಚ'ದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಆ ಕವಚವೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆ (Digital Literacy). ಇದು ಕೇವಲ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಪರೇಟ್ ಮಾಡುವುದನ್ನಲ್ಲ; ಯಾವ ಮಾಹಿತಿ ಸರಿ, ಯಾವುದು ತಪ್ಪು, ಯಾವುದು ಯಂತ್ರಗಳು ನಮಗೆ ಬಲವಂತವಾಗಿ ತಿನ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಸುಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವೇಚಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಟೆಕ್ ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಕರ ಮೇಲಿರುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇಂದು ಎಂದಿಗಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡದು. ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಹೊಸ ಗ್ಯಾಜೆಟ್‌ಗಳ ರಿವ್ಯೂ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಬಾರದು; ಈ ಗ್ಯಾಜೆಟ್‌ಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕುತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳುವ ಕೆಲಸವಾಗಬೇಕು. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯೆಂಬುದು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿರಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಮನುಷ್ಯನನ್ನೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಬಾರದು. ಈ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಲೇ ಇರಬೇಕಾಗಿದೆ.
ನಾವು ಭೌತಿಕ ಜಗತ್ತಿನಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿದುಕೊಂಡಷ್ಟೂ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆಯಿಂದ ಆಚೆ ಬಂದು, ಕೃತಕವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಪರದೆಯ ಲೋಕದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ವಾಸ್ತವದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯಬೇಕು. ಮುಂಜಾನೆ ಎದ್ದು ಒಂದು ಸೈಕಲ್ ಏರಿ ರಸ್ತೆಗೆ ಇಳಿದರೆ, ಮುಖಕ್ಕೆ ಬಡಿಯುವ ನೈಜ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಬೀದಿಯ ವಾಸ್ತವ ನಮಗೆ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳಿಲ್ಲದ ಅಸಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಮನುಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಒಡನಾಟ ಬೆಳೆಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಈ ಎಕೋ ಚೇಂಬರ್‌ಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆ.
ಮಾಯಾಜಾಲದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ದಾರಿ
ಈ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯಿಂದ ನಾವು ಹೊರಬರಲೇಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅಜ್ಞಾನ ಇಂದು ಕೇವಲ ಮಾಹಿತಿ ಕೊರತೆಯಲ್ಲ; ಅದು ನಮ್ಮದೇ ಆದ್ಯತೆಗಳ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ ಫಲಿತಾಂಶ. ನಮ್ಮ ಫೀಡ್ ಅನ್ನು ನಾವೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ನಮಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನಾವು ಯಂತ್ರಗಳ ಕೈಗೊಂಬೆಗಳಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದರ್ಥ. ಇದು ಕೇವಲ ನಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯಲ್ಲ, ಇದು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ.
ಈ ಮಾಯಾಜಾಲದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದರೆ 'ಅರಿವು'. ನಮ್ಮ ಫೋನ್ ನಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವ ಸತ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಓದುವುದು, ನಮ್ಮ ವಿಚಾರಧಾರೆಗೆ ಒಗ್ಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಹನೆ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು. ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳು ನಮಗೆ ನೀಡುವ ‘ರೆಕಮೆಂಡೇಶನ್’ಗಳನ್ನು ಕುರುಡಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ನಮಗೆ ಏನು ಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವೇ ಹುಡುಕುವ, 'ಸರ್ಚ್' ಮಾಡುವ ಹಳೆಯ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮತ್ತೆ ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ನಮಗೆ ಜ್ಞಾನದ ದಾರಿ ತೋರುವ ಸಾಧನವಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು, ನಮ್ಮನ್ನೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಯಜಮಾನನಾಗಬಾರದು.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕುಳಿಯಲು ಇಂದು ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಕೇವಲ ಅಗ್ಗದ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಕನೆಕ್ಷನ್ ಅಲ್ಲ, ದೃಢವಾದ ವಿವೇಚನೆ. ಅಜ್ಞಾನದ ಗುಳ್ಳೆಯನ್ನು ಒಡೆದು ಹೊರಬರುವುದು ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ; ಅದು ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸುತ್ತದೆ, ಅಹಿತಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸತ್ಯದ ದರ್ಶನವಾಗುವುದು ಆ ಅಹಿತಕರ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿಯೇ ಹೊರತು, ನಮಗೆ ಆರಾಮದಾಯಕವಾಗಿರುವ ಸುಳ್ಳಿನ ಗುಳ್ಳೆಯೊಳಗಲ್ಲ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಎಷ್ಟೇ ಮುಂದುವರಿದರೂ, ಅದು ಮನುಷ್ಯನ ಆತ್ಮವಿಮರ್ಶೆಯ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸಾಟಿಯಾಗಲಾರದು.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಕನ್ನಡಿ ಮತ್ತು ಭೂತಗನ್ನಡಿ ಎರಡೂ ಹೌದು. ಅದು ನಮ್ಮೊಳಗಿರುವ ಒಳಿತು-ಕೆಡುಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಮೂಡುವ ಮುಂದಿನ ವಿಡಿಯೋ ಅಥವಾ ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ನೋಡಿ. ಈ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ನ ಮಾಯಾಜಾಲವನ್ನು ಛೇದಿಸಿ ವಾಸ್ತವದ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಮರಳುವುದು ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಕರ್ತವ್ಯ. ಅಜ್ಞಾನದ ಗುಳ್ಳೆಯಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಯಿದೆ ನಿಜ, ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ, ನಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರ ಈಗ ನಿಮ್ಮದೇ ಬೆರಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ.
❤️ ಈ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಓದಿ
❤️ವೈದ್ಯಕೀಯ ಲೋಕದ 'ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಕತ್ತರಿ': ಜೀನ್ ಎಡಿಟಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಬದುಕಿನ 'ರೀ-ರೈಟಿಂಗ್' ಆರಂಭ!
❤️ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದ ಬ್ಯಾಟರಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು: ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಆಯಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಈ 7 ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿ!
❤️ಸ್ಟ್ಯಾಕ್ ಓವರ್‌ಫ್ಲೋ (StackOverflow): ಕಾಪಿ ಪೇಸ್ಟ್ ಮಾಡೋದು ತಪ್ಪಲ್ಲ, ಆದ್ರೆ ಅರ್ಥ ಮಾಡ್ಕೊಂಡು ಮಾಡಿ
❤️ಫಿಟ್ ಬಿಟ್ 4.68 ಅಪ್ಡೇಟ್: ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ಲೋಕದ ಹೊಸ 'ಪರ್ಸನಲ್ ಟ್ರೈನರ್' ಅವತಾರ!
❤️WhatsApp ಅಕೌಂಟ್ ಹ್ಯಾಕ್ ತಡೆ: ಸೋಷಿಯಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸ್ಕ್ಯಾಮ್‌ನಿಂದ ಬಚಾವ್ ಆಗಿ!
❤️ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡೋದು ಹೇಗೆ? ಇಲ್ಲಿದೆ ONDC ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮ ಹಣ ಉಳಿಸುವ ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಗೈಡ್ !
❤️ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ (Algorithm): ಅಮ್ಮನ ಸಾಂಬಾರ್ ರೆಸಿಪಿ
❤️'ಪೇಟಿಎಂ ಕರೋ' ಯುಗದ ದಾರುಣ ಅಂತ್ಯ: ಪೇಟಿಎಂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಆರ್‌ಬಿಐ ಬೀಗ ಹಾಕಿದ್ದೇಕೆ?
🟢 ನಿರಂತರ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಪಡೆಯಲು ನಮ್ಮ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಚಾನೆಲ್ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ JOIN ➤
🛒 ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡುವಾಗ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಲಿಂಕ್‌ ಬಳಸಿ
ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ಕಾಮೆಂಟ್‌ಗಳಿಲ್ಲ.
ಬ್ರೇಕಿಂಗ್‌ ನ್ಯೂಸ್, ಟ್ರೆಂಡಿಂಗ್ ಸ್ಟೋರಿ ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಉಚಿತವಾಗಿ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿ.
