ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸಾಧಕರನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿದೆ ಪೊರೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ!

ಮಾರಕ ಯೋಜನೆಗಳ ಹೊರೆ ಹೊರಿಸಲು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಬೇಕು; ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುವಾಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಧಕರು ಏಕೆ ನೆನಪಾಗುವುದಿಲ್ಲ?

| ನಾಗರಾಜ ವೈದ್ಯ | ಸಂಪಾದಕ, ಟೆಕ್‌ವೈದ್ಯ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಡಾಟ್ ಕಾಮ್

ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಯಾವಾಗ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ ಗೊತ್ತಾ? ಕೈಗಾ ಬೇಕಾದಾಗ, ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಬೇಕಾದಾಗ, ನದಿಗಳ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಿಸಬೇಕಾದಾಗ, ಕಾಡಿನ ನೆಲವನ್ನು ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದಾಗ. ರಾಜ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಗತ್ಯ ಪೂರೈಸಬೇಕಾದರೆ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನೆಲ ಬೇಕು. ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀರು ಒದಗಿಸಬೇಕಾದರೆ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನದಿಗಳು ಬೇಕು. ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭೂಮಿ ಬೇಕು. ಆದರೆ ಇದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಧಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಗೌರವಿಸುವ ಸಂದರ್ಭ ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಹೆಸರು ಮಸುಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯ; ಗೌರವ ನೀಡುವಾಗ ಅದೇ ಜಿಲ್ಲೆ ಅನಗತ್ಯವೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ.

2026ನೇ ಸಾಲಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯೇ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿದೆ. ಒಟ್ಟು 71 ಸಾಧಕರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಡಾ. ಜಿ. ಎಸ್. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಒಬ್ಬರೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಅವರು ಆದರ್ಶ ಚಾರಿಟಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜಮುಖಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸೇವೆ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾದದ್ದು. ಅವರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ನಮಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಧಕ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಮಾನದಂಡ ಅನುಸರಿಸಲಾಗಿದೆ? ಅವರ ಮೂಲ ಜಿಲ್ಲೆ ಯಾವುದು, ಸಾಧನೆಯ ನೆಲೆ ಯಾವುದು, ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿ ಅನುಸರಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕು.

ಏಕೆಂದರೆ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ. ಯಕ್ಷಗಾನ, ಜಾನಪದ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ, ಕೃಷಿ, ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಸೇವೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗೇ ದುಡಿಯುತ್ತಿರುವವರು ಇದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಊರಿನ ಜನರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವವರು ಇದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದಶಕಗಳ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಪ್ರಚಾರದ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಾರದವರು ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳು ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆಯೇ? ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತೇ? ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಅವರನ್ನು ಏಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗದೆ ಹೋದರೆ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನ ಮೂಡುವುದು ಸಹಜ.

ಕೈಗಾಕ್ಕೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನೆಲ ಬೇಕು, ಕಾಡು ಬೇಕು, ನೀರು ಬೇಕು!

ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೇರಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಥವಾ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಸಾಕು. ಕಾಳಿ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೈಗಾ ಅಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ನಾಲ್ಕು ಘಟಕಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 880 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್. ಈಗ ಐದನೇ ಮತ್ತು ಆರನೇ ಘಟಕಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ತಲಾ 700 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಈ ಎರಡು ಘಟಕಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡರೆ ಕೈಗಾ ಸ್ಥಾವರದ ಒಟ್ಟು ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 2,280 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಆಗಲಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, 2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 24ರಂದು ಈ ಘಟಕಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮೊದಲ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಸುರಿಯುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ದೊರೆತಿದ್ದು, ಮಾರ್ಚ್ 1ರಂದು ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.

ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನೂ ಅಷ್ಟೇ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಕೈಗಾ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅರಣ್ಯ ಬಳಕೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದ್ದಿವೆ. ಕಾಳಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಕಲ್ಲು ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವೂ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಆಕ್ಷೇಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯರ ಆತಂಕಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿರೋಧವೆಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಯೋಜನೆಯ ಲಾಭ ದೇಶಕ್ಕೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಜನರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯೂ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು.

ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನಗಳು

ಭೇಡ್ತಿ - ಅಘನಾಶಿನಿ — ಅಣೆಕಟ್ಟು ಇಲ್ಲದ ನದಿ ಏನನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ?

ನದಿ ತಿರುವಿನ ಉಮೇದಿಯಲ್ಲಿದ್ದವರೇ ಹೇಳಿ; ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ನೀರು ಯಾರದ್ದು?

ನಿಸರ್ಗದ ನಾಶ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ವೈಫಲ್ಯ: ಬೇಡ್ತಿ-ವರದಾ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆ ಏಕೆ ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ?

ಫ್ರೈಬರ್ಗ್ ಮಿನ್ಸ್ಟರ್: ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಕೊಡದವರಿಗೆ ಕಲೆಯಲ್ಲೇ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟ ಶಿಲ್ಪಿ!

X ಅಲಿಯಾಸ್ ಫಾರ್ಮರ್ ಟ್ವಿಟರ್: ಹೆಸರು ಬದಲಾದರೂ ಟ್ವಿಟರ್ ಯಾಕೆ ಮರೆಯಾಗಿಲ್ಲ?

ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲೂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ಪರಿಸರದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವುದಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಮತಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದರ ಎಲ್ಲ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಜನರಿಗೆ ಇಲ್ಲವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ, ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯರ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗಬೇಕು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಯೋಜನ ಯಾರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಅದರ ಹೊರೆ ಯಾರ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಸರ್ಕಾರ ವಿವರಿಸಬೇಕು.

ನದಿಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜೀವನಾಡಿ; ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ತಿರುಗಿಸಬಹುದಾದ ನೀರಿನ ಕೊಳವೆಗಳಲ್ಲ!

ಕಾಳಿ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಸೂಪಾ, ಕೊಡಸಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಕದ್ರಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಹಾಗೂ ಜಲಸಂಗ್ರಹ ಯೋಜನೆಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಇವೆ. ಗೇರುಸೊಪ್ಪ ಜಲಾಶಯವೂ ಶರಾವತಿ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ವಿದ್ಯುತ್, ನೀರು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ನದಿಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹರಿವು, ಅರಣ್ಯ ಪರಿಸರ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನದಿ ತೀರದ ಜನಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗಮನಹರಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಒಂದು ನದಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಆಶ್ರಯ, ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ ಜೀವನಾಧಾರ, ಕೃಷಿಗೆ ಆಧಾರ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವೂ ಹೌದು.

ಈಗ ಬೇಡ್ತಿ–ವರದಾ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತೆ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಸುಮಾರು 10 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಬೇಡ್ತಿ ನದಿ ಕಣಿವೆಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಪೂರ್ವದ ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತಿರುಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ. 2025ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯ ವಿವರವಾದ ಯೋಜನಾ ವರದಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ತಾತ್ವಿಕ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಜಲಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಬೇಡ್ತಿ–ವರದಾ ಯೋಜನೆಯ ವರದಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ವರದಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗೆ ಅಂತಿಮ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವುದು ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.

ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀರು ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಯಾರೂ ನಿರಾಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರಿಗೂ ನೀರು ಬೇಕು; ಕೃಷಿ ಉಳಿಯಬೇಕು; ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಯಬೇಕು. ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕುವಾಗ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರದೇಶದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟು ಒತ್ತಡ ಬೀಳಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಬೇಡ್ತಿ ನದಿಯ ಹರಿವು, ಅದರ ಕಣಿವೆಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ, ಕೆಳಹರಿವಿನ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಯಬೇಕು. ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗ ಕೇವಲ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ನದಿಯ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಹರಿವನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.

ಬೇಡ್ತಿ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಲಾಭ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಎಷ್ಟು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆಯೋ, ಅದೇ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಣಿವೆಯ ಜನರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೂ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಜನರು ತಮ್ಮ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ಕೊಡಬಾರದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ಪರಿಸರದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿರೋಧವಲ್ಲ; ಸಮತೋಲಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಬೇಡಿಕೆ.

ಶರಾವತಿ ಪಂಪ್ಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್: ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಗ್ರಹದ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನ ಮೌಲ್ಯ ಮರೆಯಾಗಬಾರದು!

ಶರಾವತಿ ಪಂಪ್ಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಯೋಜನೆಯೂ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಪರಿಸರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವದ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 2,000 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಈ ಯೋಜನೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಮೇಲಿನ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಪಂಪ್ ಮಾಡಿ, ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಅದನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹರಿಸಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉದ್ದೇಶ. ವಿದ್ಯುತ್ ಜಾಲದ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನದ ಬಳಕೆಗೆ ಇಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳು ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಯೋಜನೆಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿ, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನೂ ಅಳೆಯಬೇಕು.

ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿಗಳ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. 2026ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಶರಾವತಿ ಪಂಪ್ಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದಿನ ಆದೇಶದವರೆಗೆ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲಮಟ್ಟದ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬಾರದು ಎಂದು ಮಧ್ಯಂತರ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತ್ತು. ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಯೋಜನೆಯ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕೃತವಾಗಿವೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಮಗಾರಿ ಮುಂದುವರಿಸುವ ಮೊದಲು ಪರಿಸರ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ಉತ್ತರ ನೀಡುವುದು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಶರಾವತಿ ಕಣಿವೆ ಕೇವಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಭೂಪ್ರದೇಶವಲ್ಲ. ಅದು ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಭಾಗ. ಅಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ನಾಶವಾದರೆ ಅಥವಾ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ತುಂಡಾದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹಣದ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗಲೂ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಹಾನಿಯಾಗುವ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಯೋಜನೆಯ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು, ಸುರಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಾಶಯಗಳ ಲೆಕ್ಕವಿರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅರಣ್ಯದ ಮೌಲ್ಯ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯರ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಧಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿಡಬೇಕು.

ಒಂದು ಕಡೆ ಯೋಜನೆಗಳ ಹೊರೆ; ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಗೌರವದ ಕೊರತೆ!

ಕೈಗಾ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಬೇಡ್ತಿ–ವರದಾ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು ಶರಾವತಿ ಪಂಪ್ಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಯೋಜನೆಗಳೆಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದನೆಯ ಹಂತಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆ. ಆದರೆ ಈ ಯೋಜನೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯೋಜನೆಯನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಜಿಲ್ಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಸರ್ಕಾರ ಅಳೆಯಬೇಕು.

ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಾಗ, ಅವುಗಳ ಸಂಯುಕ್ತ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಅಧ್ಯಯನವೂ ಅಗತ್ಯ. ಒಂದು ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಆಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಯೋಜನೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೇರೆ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದರೆ, ಒಟ್ಟಾರೆ ನಷ್ಟದ ಚಿತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗದೇ ಹೋಗಬಹುದು. ನದಿ ಕಣಿವೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತಡ, ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬಳಕೆ, ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಪರಿಣಾಮ, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಚಲನವಲನ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಜೀವನೋಪಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಗ್ರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಬೇಕು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ವಹಣೆ.

ಆದರೆ ಇದೇ ಸರ್ಕಾರ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಂತಹ ಗೌರವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ನೀಡಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಒಬ್ಬರೇ ಪುರಸ್ಕೃತರಾಗಿರುವುದು ಮಾತ್ರವೇ ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ಸಾಕ್ಷಿಯಲ್ಲ. ಆದರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಹ ಸಾಧಕರಿದ್ದರೂ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು ಆಯ್ಕೆಗೆ ಏಕೆ ಬಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡುವ ಹೊಣೆ ಸರ್ಕಾರದ್ದು. ಯಾವ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಯಾವ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು, ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗೆ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಆದ್ಯತೆ ದೊರೆಯಿತು ಎಂಬ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಈ ಚರ್ಚೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಜನರ ಅಸಮಾಧಾನದ ಮೂಲವಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಾಗ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆ ಇಲ್ಲ. ಕಾಡು ಎಲ್ಲಿ ಇದೆ, ನದಿ ಎಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಅಣೆಕಟ್ಟು ಎಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು, ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಯಾವ ಸ್ಥಳ ಸೂಕ್ತ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗೆ ಮೌನವಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಸಾಧಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅಷ್ಟೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ? ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಚುರುಕು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಧಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ.

ಇದು ಕೇವಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ; ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಪ್ರಶ್ನೆ!

ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಜನರು ತಮ್ಮ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಡಿ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅರ್ಹತೆ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡಿ ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅರ್ಹತೆಯಿದ್ದವರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿರಬೇಕು. ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗೆ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದವರ ಹೆಸರುಗಳು ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಲುಪುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರಾಗಲಿ, ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಬೇಕು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಿದೆ.

ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗಲೂ ಇದೇ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಬೇಕು. ಕೈಗಾ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯಬೇಕು. ಬೇಡ್ತಿ–ವರದಾ ಯೋಜನೆಯ ನೀರಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ, ಪರ್ಯಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಶರಾವತಿ ಯೋಜನೆಯ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕು. ಸ್ಥಳೀಯರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಔಪಚಾರಿಕತೆಯಾಗಬಾರದು. ಜನರ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಜನರ ಧ್ವನಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಮಹತ್ವ ಸಿಗಬೇಕು.

ಅದೇ ರೀತಿ, ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬಂದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳ ವಿವರ, ಆಯ್ಕೆ ಮಾನದಂಡ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕು. ಡಾ. ಜಿ. ಎಸ್. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿರುವ ಇತರ ಅರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಏಕೆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕು. ಒಬ್ಬರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂತೋಷಪಡುವುದೂ, ಉಳಿದ ಅರ್ಹರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದೂ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿ ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲ.

ಸರ್ಕಾರ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಟೀಕೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ಆಡಳಿತದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೆಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಬರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಯೂ ಸ್ಥಳೀಯರ ಬದುಕಿಗೆ ಏನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಏನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕು. ಪರಿಸರದ ನಷ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಯಾವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ತಿಳಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲೂ ಅರ್ಹರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕು. ಇಂತಹ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯೇ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಜನರು ತಮ್ಮ ನೆಲ, ಕಾಡು ಮತ್ತು ನದಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ತಮ್ಮ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಧಕರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಗುರುತింపు ಸಿಗಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಳುವ ಹಕ್ಕೂ ಅವರಿಗಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೇಲೆ ಯೋಜನೆಗಳ ಹೊರೆ ಮಾತ್ರ ಹೊರಿಸಿ, ಅದರ ಜನರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಾಗ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರವೇ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರ ಬದುಕು, ಪರಿಸರ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದೂ ಆಗಿದೆ.

ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವವು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದಿನ. ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ಗುರುತింపు ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡಿರುವುದು ಸರ್ಕಾರ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿ. ಕೈಗಾ, ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು, ನದಿ ತಿರುವು ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಪ್ಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸರ್ಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಧಕರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವಾಗಲೂ ಅದೇ ಕಾಳಜಿ ತೋರಿಸಬೇಕು.

ಜಿಲ್ಲೆಯ ನದಿಗಳು ಬೇಕಾದಾಗ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ; ಕಾಡು ಬೇಕಾದಾಗ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ; ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ನೆಲ ಬೇಕಾದಾಗ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಧಕರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಏಕೆ ಮರೆತುಹೋಗುತ್ತದೆ?

ಸರ್ಕಾರ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿ ತನ್ನ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕು. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅರ್ಹ ಸಾಧಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು. ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಜನಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ ಮತ್ತು ಜನಪರವಾದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡವು ಕೇವಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಗಣಿ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಜನರ ಬದುಕು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಹೊಂದಿರುವ ನೆಲ.

ಮಾರಕ ಯೋಜನೆಗಳ ಹೊರೆ ಹೊರಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಬೇಕೇ? ಗೌರವಿಸುವಾಗಲೂ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರು ನೆನಪಾಗಬೇಕಲ್ಲವೇ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಜನರದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಸಮಾನತೆ, ಪರಿಸರ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗೌರವವನ್ನು ಬಯಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗನ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಹೌದು.