ವನ ಡಾಟ್ ಎಐ: ಶುರುವಾಗಿದೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ತಪಸ್ಸು!

ಅಧ್ಯಾಯ 3: ಶುರುವಾಗಿದೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ತಪಸ್ಸು!

ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯ ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ 
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಐಷಾರಾಮಿ ಜೀವನದ ಗುಂಗಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಸಾಗರ್‌ಗೆ ಕಳೆದ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳು ಹೇಗೆ ಕಳೆದುಹೋದವು ಎಂಬುದೇ ಅರ್ಥವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ದಿನಾಂಕಗಳು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಅವನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೇ ಬದಲಾಗಿತ್ತು. ಯಾವಾಗ ವಿದ್ಯುತ್ ಇರುತ್ತದೋ ಆಗ ಅವನಿಗೆ ಹಗಲು; ಯಾವಾಗ ಕರೆಂಟ್ ಹೋಗುತ್ತದೋ ಆಗ ಬಲವಂತದ ವಿರಾಮ. ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ ಅವನಿಗೆ, ಇಲ್ಲಿ ಸಮಯವನ್ನು ಗಡಿಯಾರವಲ್ಲ, ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಮೊದಲ ಮೂರು ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಒಂದು ಕಠಿಣ ಸತ್ಯ ಅವನಿಗೆ ಮನವರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಸಿದ್ದಾಪುರದ ಈ ಹಳೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್, ಮಳೆ, ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳೇ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಮೊದಲ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ತೆರೆದು ಅಜ್ಜನ ಡೈರಿಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ. ಕೇವಲ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಯುಪಿಎಸ್ ಮೂರು ಬಾರಿ "ಬೀಪ್... ಬೀಪ್... ಬೀಪ್..." ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿತು. ಫ್ಯಾನ್‌ನ ಸುತ್ತು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಂತಿತು. ವಿದ್ಯುತ್ ಹೋಗಿದ್ದರಿಂದ ಮನೆ ತುಂಬಿದ ಆ ವಿಚಿತ್ರ ಮೌನವನ್ನು ಅವನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅನುಭವಿಸಿದ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಮೌನ ಹುಡುಕಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಇಲ್ಲಿ ಮೌನವೇ ಮನೆಯ ಸಹಜ ಶಬ್ದವಾಗಿತ್ತು.

ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ನೋಡಿದ. ಎದುರಿನ ಮನೆಯ ವೃದ್ಧೆ ಆರಾಮವಾಗಿ ಅಂಗಳ ಗುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯ ಹುಡುಗ ಮಾವಿನ ಮರಕ್ಕೆ ಕಲ್ಲು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ಯಾರ ಮುಖದಲ್ಲೂ ಅಚ್ಚರಿಯಿರಲಿಲ್ಲ. ಕರೆಂಟ್ ಹೋಗಿರುವುದು ಅವರಿಗೆ ಸುದ್ದಿಯೇ ಅಲ್ಲ. ಸಾಗರ್ ಮಾತ್ರ ಯುಪಿಎಸ್‌ನ ಉಳಿದಿದ್ದ ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಹತಾಶನಾಗಿ ಕುಳಿತ. ತನ್ನೊಳಗೇ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ನಗು ಮೂಡಿತು. "ಇಲ್ಲಿ ಬದುಕಬೇಕಾದರೆ ಮೊದಲು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅನುಮತಿ ಬೇಕು... ನಂತರವೇ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ," ಎಂದು ಅವನು ಗುನುಗಿಕೊಂಡ.

ಆ ದಿನವೇ ಮನೆಯ ಮೂಲೆಮೂಲೆ ತಲೆಕೆಳಗಾಗತೊಡಗಿದವು. ಹಳೆಯ ಅಲಮಾರಿಯ ಮೇಲಿದ್ದ ಧೂಳು ಹಿಡಿದ ಯುಪಿಎಸ್, ಅಜ್ಜ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಇನ್ವರ್ಟರ್, ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಎಕ್ಸ್ಟೆನ್ಷನ್ ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು, ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬಳಕೆಯಾಗದ ತಾಮ್ರದ ತಂತಿಗಳು, ಹಳೆಯ ಅಡಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು—ಸಿಕ್ಕಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿದ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ತಂದಿದ್ದ ಎರಡು ಪವರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು, ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸೋಲಾರ್ ಚಾರ್ಜರ್, ಮೂರು ಹಾರ್ಡ್ ಡಿಸ್ಕ್‌ಗಳು, ನಾಲ್ಕು ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಡಿ ಡ್ರೈವ್‌ಗಳು... ಎಲ್ಲವೂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ವರಾಂಡದ ಹಳೆಯ ಮರದ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಜಾಗ ಮಾಡಿಕೊಂಡವು. ಸಂಜೆ ವೇಳೆಗೆ ಆ ಕೋಣೆ ಹಳೆಯ ಮನೆಯ ಭಾಗದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ; ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜಾಗಿರುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.

ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶೇಕಡಾವಾರು ಈಗ ಅವನಿಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್‌ನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನತೆಯನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕಿಳಿಸಿದ. ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ಅನಗತ್ಯ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ. ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಆಫ್. ಬ್ಲೂಟೂತ್ ಆಫ್. ಕ್ಲೌಡ್ ಸಿಂಕ್ ಆಫ್. ಪ್ರತಿ ವಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉಳಿಸುವುದೇ ಈಗ ಅವನ ಮೊದಲ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ರಾತ್ರಿ ಮಾತ್ರ ನಡೆಸಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ. ಏಕೆಂದರೆ ಊರಿನ ಬಹುತೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನ ಮಲಗಿದ ನಂತರ ಲೈನ್ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಣ್ಣ ಅನುಭವವನ್ನು ಕೂಡ ಕೇವಲ ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿತಿದ್ದ.

ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಅವನು ಅಜ್ಜನ ಡೈರಿಗಳ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಪುಟಗಳ ಡೇಟಾವನ್ನು ಪ್ರೊಸೆಸ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಪರದೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಗತಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 89... 93... 97... 99... ಅವನು ಕುರ್ಚಿಯಿಂದ ಎದ್ದು ನೀರು ಕುಡಿಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಯುಪಿಎಸ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕಿರುಚಿತು. "ಬೀಪ್... ಬೀಪ್... ಬೀಪ್..." ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೇಳಿದ ಕ್ಷಣವೇ ಅವನು ಓಡಿಬಂದು ಪ್ಲಗ್ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಒತ್ತಿದ. ಹಳೆಯ ಸ್ವಿಚ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ನೀಲಿ ಕಿಡಿ ಮಿನುಗಿತು. ಮರುಕ್ಷಣವೇ ಇಡೀ ಮನೆ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿತು. ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಪರದೆ ಕಪ್ಪಾಯಿತು. ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಿಹೋಯಿತು.

ಸಾಗರ್ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಲನಾಗಿ ಕುಳಿತ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಇದೇ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕ್ಲೌಡ್ ಸರ್ವರ್, ಬ್ಯಾಕಪ್ ಪವರ್, ಆಟೋ ಸೇವ್, ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್—ಎಲ್ಲವೂ ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. ಇಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅವನ ಎದುರಾಳಿಯಾಗಿದ್ದು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಲ್ಲ; ಒಂದು ಗ್ರಾಮೀಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಲೈನ್.

ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನಗಳು

ವನ ಡಾಟ್ ಎಐ: ಮನೆವರೆಗೆ ಬಂದ ಅದೃಶ್ಯ ಶತ್ರು ಯಾರು?

ವನ ಡಾಟ್ ಎಐ: 10 ವರ್ಷಗಳ ಅನುಭವ... 4.2 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಶೂನ್ಯ!

ಮಾಯಾಮೋಕ್ಷ - ಸಂಚಿಕೆ 14

ಮಾಯಾಮೋಕ್ಷ - ಸಂಚಿಕೆ 11

ಮಾಯಾಮೋಕ್ಷ - ಸಂಚಿಕೆ 10

ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಇನ್ನೂ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಮನೆಯೊಳಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಹಿಡಿದರೆ ಒಂದು ಗೆರೆಯೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಡಿಗೆಮನೆಗೆ ಹೋದರೆ "No Service". ವರಾಂಡಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಒಂದು ಗೆರೆ. ಅಂಗಳದ ಬಾವಿಯ ಬಳಿ ಎರಡು ಗೆರೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಎಡಕ್ಕೆ ಸರಿದರೆ ಮತ್ತೆ ಎಲ್ಲವೂ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮೊದಲ ದಿನ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಮನೆಯ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತಿದ. ಎರಡನೇ ದಿನ ಕುರ್ಚಿಯನ್ನೇ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ತೋಟಕ್ಕೆ ಹೋದ. ಮೂರನೇ ದಿನ ಕೊನೆಗೆ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಸಂಗತಿ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. ಮನೆಯ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಹಲಸಿನ ಮರದ ನೆರಳಿನಲ್ಲೇ ನಿಂತರೆ ಮೂರು ಗೆರೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತು ಅವನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕೆಲವು ಅಗತ್ಯ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅಪ್‌ಡೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದ.

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಲು ತಂದುಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಗೋವಿಂದಪ್ಪ ಗೇಟ್ ಬಳಿ ನಿಂತು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ನೋಡಿದ.

"ಏನಪ್ಪಾ ಸಾಗರ, ಮರದ ಕೆಳಗೆ ನಿಂತು ಫೋನ್ ಹಿಡ್ಕೊಂಡು ಯಾರ ಜೊತೆ ಮಾತಾಡ್ತಿದ್ದೀಯ?"

ಸಾಗರ್ ನಕ್ಕ.

"ಯಾರ ಜೊತೆ ಅಲ್ಲ ಗೋವಿಂದಣ್ಣ... ಟವರ್ ಜೊತೆ."

ಗೋವಿಂದಪ್ಪವೂ ನಕ್ಕ.

"ಹೌದಾ? ನಮ್ಮ ಊರ್ಲಿ ಟವರ್ ಕೂಡ ಮರದ ನೆರಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೀತಾ ಅಂದ್ರೆ ಹೊಸ ವಿಷಯ ಆಯ್ತಪ್ಪ!"

ಆ ದಿನದ ನಂತರ ಆ ಹಲಸಿನ ಮರದ ಬುಡವೇ ಸಾಗರ್‌ಗೆ "ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಪಾಯಿಂಟ್" ಆಯಿತು. ಆದರೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಅವನು ಇನ್ನೊಂದು ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ. ತನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಒಂದೇ ಒಂದು ಬೈಟ್ ಕೂಡ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕ್ಲೌಡ್‌ಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಜೊತೆ ಹೋರಾಡಬೇಕಾದರೆ ತನ್ನ ಡೇಟಾ ಅವರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳಬಾರದು. ಈ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಯಬೇಕು. ತನ್ನ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್‌ವೇ ಸರ್ವರ್. ತನ್ನ ಐಫೋನ್‌ವೇ ಕ್ಯಾಮೆರಾ. ತನ್ನ ಅಜ್ಜನ ಮನೆಯೇ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ. ಮತ್ತು ಈ ಹಳೆಯ ಮನೆಯ ಗೋಡೆಗಳೇ ಈಗ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕಿಂತ ಸುರಕ್ಷಿತವೆಂದು ಅವನು ನಂಬಿದ್ದ.

ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಹಳೆಯ ಮನೆ ಸಾಗರ್‌ನನ್ನು ತನ್ನವನನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬೀಗ ಹಾಕಿದ್ದ ಮನೆಯ ಹಳಸಿದ ವಾಸನೆ ಅವನಿಗೆ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಜೇಡರ ಬಲೆಗಳು, ಮರದ ಕಿಟಕಿಗಳ ಸಂದುಗಳಿಂದ ಒಳನುಗ್ಗುತ್ತಿದ್ದ ಧೂಳು, ಹೆಂಚಿನ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಇಲಿಗಳ ಸದ್ದು... ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವನ ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಕೆಡಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅವುಗಳೇ ಅವನ ದಿನಚರಿಯ ಭಾಗವಾಗಿಬಿಟ್ಟವು. ಈಗ ಇಲಿಗಳು ರಾತ್ರಿ ಓಡಾಡಿದರೆ ಅವನು ತಲೆ ಕೂಡ ಎತ್ತುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಅವು ಸದ್ದು ಮಾಡದೇ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಏನೋ ಕಳೆದುಹೋದಂತೆ ಅನಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ವರಾಂಡದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಜ್ಜನ ಹಳೆಯ ತೇಗಿನ ಮರದ ಮೇಜು ಈಗ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕಡೆ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್, ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಎರಡು ಮಾನಿಟರ್‌ಗಳ ಬದಲು ಜೋಡಿಸಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್, ಹೊರಗಿನ ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಡಿ ಡ್ರೈವ್‌ಗಳು, ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳು, ಕೇಬಲ್‌ಗಳು, ಪವರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು, ಡೈರಿಗಳ ರಾಶಿ, ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಸ್ಟಿಕ್ಕಿ ನೋಟ್‌ಗಳು... ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಹೊರಗಿನಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸಾಗರ್‌ಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಜಾಗ ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿದರೂ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಯಾವ ಕೇಬಲ್ ಯಾವ ಡ್ರೈವ್‌ಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಯಾವ ಡೈರಿಯಲ್ಲಿ 1998ರ ಮಳೆಯ ಲೆಕ್ಕವಿದೆ, ಯಾವ ಹಾರ್ಡ್ ಡಿಸ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಕಪ್ ಇದೆ ಎಂಬುದು ಅವನ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ನಕ್ಷೆಯಂತೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತ್ತು.

ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವಸ್ತು ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಅಲ್ಲ; ಐಫೋನ್. ಡೈರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಲು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ದುಬಾರಿ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್ ಖರೀದಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಅವನಿಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದು ಸಾಗರ್‌ನ ಸ್ವಭಾವವಲ್ಲ. ಮನೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಬಾಗಿಲಿನ ಮರದ ಚೌಕಟ್ಟು, ಅಜ್ಜ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ತೆಂಗಿನ ಹಗ್ಗ, ಎರಡು ರಬ್ಬರ್ ಬ್ಯಾಂಡ್, ಇನ್ಸುಲೇಶನ್ ಟೇಪ್ ಮತ್ತು ಮುರಿದ ಟ್ರೈಪಾಡ್‌ನ ಒಂದು ಕಾಲು—ಇವೆಲ್ಲ ಸೇರಿಸಿ ಅವನು ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಸಾಧನ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಐಫೋನ್ ಅನ್ನು ಅದರ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ. ಕೆಳಗೆ ಡೈರಿ ಇಟ್ಟರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪುಟವೂ ಒಂದೇ ಅಂತರದಿಂದ, ಒಂದೇ ಕೋನದಲ್ಲಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಆಗುವಂತೆ ಜೋಡಿಸಿದ. ಆ ಸಾಧನ ನೋಡಿದರೆ ಯಾರಿಗೂ ಅದು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅನ್ನಿಸದೇ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದೇ ಅವನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್ ಆಗಿತ್ತು.

ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಕೆಲಸ ಅಂದುಕೊಂಡಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಜ್ಜನ ಡೈರಿಗಳು ಹೊಸ ಪುಸ್ತಕಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಪುಟಗಳ ಅಂಚುಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಲು ತಿಂದಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಮಳೆನೀರು ಹನಿ ಬಿದ್ದು ಶಾಯಿ ಹರಿದಿತ್ತು. ಒಂದು ಡೈರಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಒಣಗಿದ ರಾಮಪತ್ರೆಯ ಎಲೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಇನ್ನೊಂದು ಪುಟದ ಮೇಲೆ ಅಡಿಕೆಯ ಸಿಪ್ಪೆಯ ಕಲೆ ಇನ್ನೂ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಕೆಲವೆಡೆ ಅಜ್ಜನ ಬೆರಳಚ್ಚು ಶಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಮಸುಕಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಪುಟದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ "ಇವತ್ತು ಭಾರಿ ಮಳೆ... ನಾಳೆ ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು..." ಎಂದು ಅರ್ಧದಷ್ಟೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಉಳಿದ ಸಾಲನ್ನು ಇಲಿಗಳು ಕಚ್ಚಿದ್ದವು. ಆ ಅರ್ಧ ವಾಕ್ಯವನ್ನೂ ಅವನು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಕುಳಿತು ಊಹಿಸಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ.

ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಓಸಿಆರ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ಗಳು ಆ ಪುಟಗಳ ಮುಂದೆ ಶರಣಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಮಸುಕಾದ ಶಾಯಿ, ಹವ್ಯಕ ಕನ್ನಡದ ಕೈಬರಹ, ಮಧ್ಯೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದಗಳು, ಮತ್ತೆ ಎಲ್ಲೋ ಅಂಕಿಗಳ ಬದಲು ಚಿಹ್ನೆಗಳು—ಯಾವ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ಗೂ ಇದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಮೊದಲ ಮೂರು ದಿನ ಸಾಗರ್ ಒಂದು ಹೊಸ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದ. ಹಳೆಯ ಕೈಬರಹವನ್ನು ಓದಲು ತನ್ನದೇ ಆದ ಕಸ್ಟಮ್ ಮಾದರಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಮೊದಲು ಹತ್ತು ಪುಟಗಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ಟೈಪ್ ಮಾಡಿದ. ನಂತರ ನೂರು. ನಂತರ ಐನೂರು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಪ್ಪನ್ನು ಕೈಯಾರೆ ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತಾ ಹೋದ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅಜ್ಜನ ಕೈಬರಹವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಕಲಿಯತೊಡಗಿತು.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಸಾಗರ್ ಜೋರಾಗಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದ. "ದೆರಕು" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಅದು "ಕಸ" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿತ್ತು. "ಇಂಗು ಕಂದಕ"ವನ್ನು "ಸಣ್ಣ ನದಿ" ಎಂದು ಬರೆದಿತ್ತು. "ಮೈಲುತುತ್ತ"ವನ್ನು "ನೀಲಿ ಬಣ್ಣ" ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸಿತ್ತು. ಮೊದಲಿಗೆ ಅವನಿಗೆ ಕೋಪ ಬಂದರೂ, ನಂತರ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಈ ಪದಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವ ಡೇಟಾಸೆಟ್‌ನಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಕಲಿಸಬೇಕಾದವನು ತಾನೇ.

ಪ್ರತಿ ತಪ್ಪೂ ಒಂದು ಪಾಠವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನು ಸರಿಯಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ. "ದೆರಕು ಎಂದರೆ ಕಾಡಿನ ಎಲೆಗೊಬ್ಬರ", "ಇಂಗು ಕಂದಕ ಎಂದರೆ ಮಳೆನೀರು ಹಿಡಿಯುವ ಕಂದಕ", "ಮೈಲುತುತ್ತ ಎಂದರೆ ತಾಮ್ರದ ಸಂಯುಕ್ತ". ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ತಪ್ಪು ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದೊಂದು ಪದವನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅದು ಕೇವಲ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ; ಮಲೆನಾಡಿನ ಕೃಷಿಯ ಭಾಷೆಯನ್ನೇ ಕಲಿಯುತ್ತಿತ್ತು.

ಸಂಜೆ ಕಳೆದು ಕತ್ತಲು ಇಳಿಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ಯುದ್ಧ ಶುರುವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮನೆಯ ಹೊರಗೆ ನೇತಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಹಳದಿ ಬಲ್ಬ್ ಬೆಳಗಿದರೆ ಸಾಕು, ಕಾಡಿನ ಸಾವಿರಾರು ರೆಕ್ಕೆಹುಳುಗಳು ಬೆಳಕಿನ ಸುತ್ತ ಗುಂಪುಗೂಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಕಿಟಕಿಯ ಸಂದುಗಳಿಂದ ಒಳಬಂದ ಅವು ನೇರವಾಗಿ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಪರದೆಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಕೆಲವು ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ನ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕುತ್ತಿದ್ದವು. ಒಂದು ಸಲ ಸಣ್ಣ ಹುಳವೊಂದು 'Enter' ಕೀಲಿಯ ಕೆಳಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡು, ಇಡೀ ಕೀಬೋರ್ಡನ್ನೇ ತೆರೆಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿತ್ತು. ಮತ್ತೊಂದು ಸಲ ದೊಡ್ಡ ಪತಂಗವೊಂದು ಐಫೋನ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾದ ಮೇಲೆಯೇ ಕೂತುಬಿಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತು ಪುಟಗಳು ಮಸುಕಾಗಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಆಗಿದ್ದವು. ಮತ್ತೆ ಮೊದಲಿನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಬೇಕಾಯಿತು.

ಕಿಟಕಿ ಮುಚ್ಚಿದರೆ ಒಳಗೆ ಉಕ್ಕುವ ಸೆಖೆ. ತೆರೆದರೆ ಕೀಟಗಳ ದಾಳಿ. ಕೊನೆಗೆ ಅವನು ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಂಡ. ಹೊರಗಿನ ಬಲ್ಬ್‌ನಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಣ್ಣ ಎಲ್‌ಇಡಿ ದೀಪವನ್ನು ನೇತುಹಾಕಿದ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೀಟಗಳು ಅದರತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಉಳಿದವುಗಳ ಜೊತೆ ಹೋರಾಡುವುದು ಸುಲಭವಾಯಿತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಸೈಬರ್ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ತಡೆದಿದ್ದ ಸಾಗರ್, ಈಗ ಪುಟ್ಟ ಕೀಟಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರ ರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಜೀವನ ತನ್ನನ್ನು ಎಷ್ಟು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ ಅವನೇ ನಕ್ಕ.

ಆದರೆ ಹೊರಗಿನ ಸವಾಲುಗಳಿಗಿಂತ ಒಳಗಿನ ಬದಲಾವಣೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನೆನಪುಗಳು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಮಸುಕಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಮಾಯಾಳ ಕೋಪ, ಕಚೇರಿಯ ಅವಮಾನ, ಉದ್ಯೋಗ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ದಿನ, ಗಾಜಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಟ್ರಾಫಿಕ್... ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಸರಿಯತೊಡಗಿದವು. ಅದರ ಜಾಗವನ್ನು ಅಜ್ಜನ ದುಂಡನೆಯ ಅಕ್ಷರಗಳು ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದವು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪುಟ ಓದುವಾಗಲೂ ಅಜ್ಜ ತನ್ನ ಎದುರು ಕುಳಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. "ಈ ವರ್ಷ ಮಳೆ ಹದಿನೈದು ದಿನ ತಡವಾಯಿತು...", "ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ದೆರಕು ಮುಟ್ಟಬೇಡ...", "ರಾಮಪತ್ರೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಿಡಿದರೆ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಬಿಸಿಲು ಕಡಿಮೆ..."—ಈ ವಾಕ್ಯಗಳು ಕೇವಲ ಕೃಷಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಭೂಮಿಯೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ನಾಲ್ವತ್ತು ವರ್ಷದ ಸಂಭಾಷಣೆಯಾಗಿದ್ದವು.

ಹದಿನೈದನೇ ದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಕನ್ನಡಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತಾಗ ಸಾಗರ್ ತನ್ನನ್ನೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಂಪಾಗಿದ್ದವು. ಗಡ್ಡ ಮುಖವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಚ್ಚಿತ್ತು. ಕೂದಲು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲಿನ ಛಾಯೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಉದ್ಯೋಗಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ. ಅವನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಮಣ್ಣಿನ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ತಪಸ್ವಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ.

ಹದಿನಾರನೇ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ವರಾಂಡದ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಒಳಬಂದ ಸೂರ್ಯನ ಮಂದ ಬೆಳಕು ಡೈರಿಗಳ ರಾಶಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ರಾತ್ರಿ ಪೂರ್ತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ ಸಾಗರ್ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲೇ ತೂಕಡಿಸಿದ್ದ. ಕಣ್ಣು ತೆರೆದ ಕೂಡಲೇ ಎದುರಿಗಿದ್ದ ಮೇಜನ್ನು ನೋಡಿದ. ಇನ್ನೂ ಮೂವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಡೈರಿಗಳು ಓದಬೇಕಿದ್ದವು. ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಯ ಮೇಲೆ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಬರೆದಿದ್ದರು—1984, 1987, 1991, 1998, 2003... ಕೆಲವು ಡೈರಿಗಳು ದಪ್ಪವಾಗಿದ್ದವು, ಕೆಲವು ತುಂಬಾ ತೆಳ್ಳಗಿದ್ದವು. ಮೊದಲು ಅವನಿಗೆ ಅದು ಅರ್ಥವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈಗ ಕಾರಣ ಗೊತ್ತಾಗಿತ್ತು. ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜ ಪ್ರತಿದಿನ ಏನಾದರೂ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಪುಟಗಳು ತುಂಬಿದ್ದವು. ಮನುಷ್ಯನ ನೆನಪುಗಳು ಅವನ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ನೋವಿನ ಜೊತೆ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆಯೋ, ಈ ಡೈರಿಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಬದಲಾಗಿದ್ದವು.

ಆ ದಿನ ಅವನು 1998ರ ಡೈರಿಯನ್ನು ತೆರೆದ. ಮೊದಲ ಕೆಲವು ಪುಟಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೃಷಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಒಂದು ಮಡಚಿದ ಕಾಗದ ನೆಲಕ್ಕೆ ಜಾರಿತು. ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿದ. ಅದು ಪತ್ರವಲ್ಲ; ಕೈಯಿಂದ ಬಿಡಿಸಿದ ಹೊಲದ ನಕ್ಷೆ. ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆ ತೋಟವಿದೆ, ಎಲ್ಲಿ ಮೆಣಸಿನ ಬಳ್ಳಿ ಏರಿದೆ, ಯಾವ ಇಳಿಜಾರಿನಿಂದ ಮಳೆನೀರು ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಯಾವ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಯಾವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿನ ಮಂಜು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಚ್ಚರಿಯ ನಿಖರತೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಕ್ಷೆಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜನ ಕೈಬರಹದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸಾಲು ಕಾಣಿಸಿತು: "ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಮನುಷ್ಯನ ಹಾಗೆ ಓದಬೇಕು. ಅದು ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ." ಆ ಒಂದು ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಸಾಗರ್ ಎರಡು ಮೂರು ಬಾರಿ ಓದಿದ. ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಓದಿದ. ಅದು ಕೃಷಿಕನ ಮಾತಿನಂತೆ ಕೇಳಿಸಲಿಲ್ಲ; ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಓದಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿಯ ತೀರ್ಮಾನದಂತೆ ಅನಿಸಿತು.

ಆ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ ದೊಡ್ಡ ಪರದೆಯಲ್ಲಿ ತೆರೆದ. ನಂತರ ಇದುವರೆಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಅದರ ಜೊತೆ ಜೋಡಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ. ಯಾವ ವರ್ಷ ಎಷ್ಟು ಮಳೆ ಬಿದ್ದಿತ್ತು, ಯಾವ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆರೋಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು, ಯಾವ ವಾರ ಗಾಳಿಯ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಾಗಿತ್ತು, ಯಾವ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು, ಯಾವ ದಿನ ಮೈಲುತುತ್ತ ಸಿಂಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು—ಎಲ್ಲ ಮಾಹಿತಿಯೂ ಒಂದೇ ಪರದೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ರೂಪ ಪಡೆಯತೊಡಗಿತು. ಮೊದಲಿಗೆ ಅದು ಗೊಂದಲದ ಗುಜ್ಜಿನಂತೆ ಕಾಣಿಸಿತು. ಆದರೆ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಮಾಹಿತಿಗಳ ನಡುವೆ ವಿಚಿತ್ರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಗೋಚರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಸಾಗರ್‌ನ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಿಂಚು ಹೊಳೆದಿತು. ಇಷ್ಟು ದಿನ ತಾನು ಡೈರಿಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ತಾನು ಓದುತ್ತಿದ್ದು ಡೈರಿಗಳಲ್ಲ. ಅಜ್ಜ ನಾಲ್ವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ ಜೀವಂತ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಅನ್ನು.

ಆ ಆಲೋಚನೆ ಬಂದ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಅವನ ಕೆಲಸದ ದಿಕ್ಕು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾಯಿತು. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಡೈರಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಟೈಪ್ ಮಾಡಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಅದರ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಬೇಕಿತ್ತು. "ಮಳೆ", "ಗಾಳಿ", "ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ", "ಎಲೆರೋಗ", "ದೆರಕು", "ಮೈಲುತುತ್ತ", "ನೀರಿನ ಹರಿವು", "ಕೀಟ", "ಹೂ ಬಿಡುವ ಕಾಲ", "ನೆರಳು" ಎಂಬಂತೆ ನೂರಾರು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಒಂದು ವಾಕ್ಯವೇ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಐದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, "ಇಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಗಾಳಿ ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ತಿರುಗಿತು. ಸಂಜೆ ಮೈಲುತುತ್ತ ಸಿಂಪಡಿಸಿದೆ." ಎಂಬ ಒಂದು ದಾಖಲೆಯಲ್ಲೇ ಗಾಳಿಯ ದಿಕ್ಕು, ಋತುಬದಲಾವಣೆ, ರೋಗನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆ—ನಾಲ್ಕು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಅಡಗಿದ್ದವು. ಅಜ್ಜ ಸರಳವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದ ಆ ವಾಕ್ಯಗಳೊಳಗೆ ಎಷ್ಟು ಪದರಗಳ ಜ್ಞಾನ ಹುದುಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಸಾಗರ್‌ಗೆ ಈಗ ಮಾತ್ರ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಆ ರಾತ್ರಿ ಮಳೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಹೆಂಚಿನ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಗೆ ಬಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಹನಿಗಳು ಒಂದೇ ಲಯದಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ದೂರದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದವು. ವರಾಂಡದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಯುಪಿಎಸ್‌ನ ಹಸಿರು ದೀಪ ಮಾತ್ರ ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಮಸುಕಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಗರ್ ಪರದೆಯತ್ತ ದೃಷ್ಟಿ ನೆಟ್ಟಿದ್ದ. ಸಾವಿರಾರು ದಾಖಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಒಂದೇ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ನಿಂತವು. ಕಳೆದ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ, ಮೈಲುತುತ್ತ ಸಿಂಪಡಿಸಿದ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಮಳೆ ಬಂದಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲಿಗೆ ಅದನ್ನು ಕಾಕತಾಳೀಯವೆಂದುಕೊಂಡ. ಆದರೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ. ನಂತರ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ. 1989... 1993... 1997... 2001... ದಾಖಲೆಗಳು ಒಂದೇ ಮಾತು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಅಜ್ಜ ಮಳೆ ಬಂದ ನಂತರ ಮೈಲುತುತ್ತ ಸಿಂಪಡಿಸಿರಲಿಲ್ಲ; ಮಳೆ ಬರಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಮೊದಲೇ ಗೊತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅದನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಆ ಸಂಗತಿ ಅವನನ್ನು ಕಂಗೆಡಿಸಿತು. "ಅವರಿಗೆ ಮಳೆ ಬರುವುದನ್ನು ಹೇಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿತ್ತು?" ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅವನನ್ನು ಮೂರು ದಿನ ಕಾಡಿತು. ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಪುಟಗಳನ್ನು ಓದಿದ. ಹಿಂದೆ ಗಮನಿಸದೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ದಾಖಲಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ. ಆಗ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿ ಗೋಚರಿಸಿತು. ಅಜ್ಜ ಎಲ್ಲಿಯೂ "ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿತು" ಅಥವಾ "ರೇಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದೆ" ಎಂದು ಬರೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, "ಇಂದು ಮೈನಾ ಹಕ್ಕಿಗಳು ನೆಲಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರ ಹಾರಿದವು", "ಇರುವೆಗಳು ಮೊಟ್ಟೆ ಹೊತ್ತು ಎತ್ತರದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೋದವು", "ಸಂಜೆ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ ಬದಲಾಯಿತು", "ಮೋಡ ಬೆಟ್ಟದ ಮಧ್ಯೆ ನಿಂತಿತು", "ಗಾಳಿ ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ತಿರುಗಿತು" ಎಂಬಂತೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ಅಂದರೆ ಅವರು ಆಕಾಶವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ; ಪ್ರಕೃತಿಯ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಧುನಿಕ ಹವಾಮಾನ ಮಾದರಿಗಳು ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅಜ್ಜ ಮರಗಳು, ಕೀಟಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನೊಳಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದರು.

ಆ ರಾತ್ರಿ ಸಾಗರ್ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಆರಂಭಿಸಿದ. ಕೆಲ ಕ್ಷಣ ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಮೇಲೆ ಬೆರಳುಗಳು ನಿಂತವು. ಈ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಜಗತ್ತಿನ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ಎಐಗಳಂತಿರಬಾರದು ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರ ಅವನೊಳಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅದು ಕೋಟ್ಯಂತರ ವೆಬ್ ಪುಟಗಳನ್ನು ಓದಿ ಉತ್ತರ ಹೇಳುವ ಯಂತ್ರವಾಗಬಾರದು. ಅದು ಮೊದಲು ಈ ಮಣ್ಣಿನ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಯಬೇಕು. ಈ ಕಾಡಿನ ಉಸಿರನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮಳೆಯ ಹೆಜ್ಜೆ ಸದ್ದನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು. ಅಜ್ಜನ ನಾಲ್ವತ್ತು ವರ್ಷದ ಅನುಭವವೇ ಅದರ ಮೊದಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಬೇಕು. ಅವನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಮೇಲೆ ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಟೈಪ್ ಮಾಡಿದ—VANA. 'Enter' ಕೀಲಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಆರಂಭವಾದ ಅನುಭವವಾಗಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ, ಮಣ್ಣಿನ ನೆನಪುಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಜೀವ ದೊರೆತಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು.

ಮುಂದುವರೆಯುವುದು..