ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೆಸೇಜ್ ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಲು ಕಾರಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಕಾಗುಣಿತ ತಪ್ಪಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಸಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಏನೋ ಕಳಿಸಿ ನಂತರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವಾಗಿರಬಹುದು. ಅಥವಾ ಅದು ನಿಮಗೆ ಸಂಬಂಧಪಡದ ವಿಷಯವಾಗಿರಬಹುದು. ಎದುರಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅದನ್ನು ನೀವು ಓದಬಾರದು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ನಾವು ಅದನ್ನು ಟ್ರಿಕ್ ಬಳಸಿ ಓದುವುದು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ನಮಗೆ ನಾವೇ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಮುಖ್ಯವೇ ಹೊರತು ಟ್ರಿಕ್ ಗಳಲ್ಲ.
ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆಯಿಂದ ಎದ್ದ ತಕ್ಷಣ ನಾವು ಮೊದಲು ಮುಖ ತೊಳೆಯುತ್ತೇವೋ ಇಲ್ಲವೋ, ಆದರೆ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಚೆಕ್ ಮಾಡುವುದು ಮಾತ್ರ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಬೆಳಗಿನ ಗುಡ್ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ನಿಂದ ಹಿಡಿದು, ರಾತ್ರಿಯ ಗುಡ್ ನೈಟ್ ವರೆಗೆ, ಆಫೀಸಿನ ಕೆಲಸದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮನೆಯ ಜಗಳದವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ನಡೆಯುವುದು ಈ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಆಪ್ ಮೂಲಕವೇ. ವಾಟ್ಸಾಪ್ ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿ ದಶಕವೇ ಕಳೆಯಿತು. ಆದರೆ 2017 ರಲ್ಲಿ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಒಂದು ಫೀಚರ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಅದು ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚದ ಸಂವಹನ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಅದೇ ಡಿಲೀಟ್ ಫಾರ್ ಎವರಿವನ್ (Delete for Everyone). ಅಂದರೆ ನಾವು ಕಳುಹಿಸಿದ ಮೆಸೇಜ್ ಅನ್ನು ಎದುರಿನವರು ನೋಡುವ ಮುನ್ನವೇ ಅಥವಾ ನೋಡಿದ ನಂತರವೂ ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡುವ ಆಯ್ಕೆ. ಇದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಮೆಸೇಜ್ ಕಳಿಸಿದವರಿಗೆ ವರದಾನವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಮೆಸೇಜ್ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದು ತಲೆನೋವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು.
ಒಮ್ಮೆ ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ, ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಟಿಂಗ್ ಎಂದು ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾರೋ ನಿಮಗೆ ಮೆಸೇಜ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ನೀವು ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಬ್ಯುಸಿ ಇದ್ದ ಕಾರಣಕ್ಕೋ ಒಂದು ಐದು ನಿಮಿಷ ಬಿಟ್ಟು ಫೋನ್ ನೋಡುತ್ತೀರಿ. ಅಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರೋ ಅಥವಾ ಪ್ರಿಯತಮೆಯೋ ಮೆಸೇಜ್ ಕಳಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ This message was deleted ಎಂಬ ಬರಹ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಕುತೂಹಲ ಮತ್ತು ಚಡಪಡಿಕೆ ಇದೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಲ್ಲ. ಅವರು ಏನು ಕಳಿಸಿರಬಹುದು? ಬೈದಿದ್ದರಾ? ಅಥವಾ ಯಾವುದಾದರೂ ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಹೇಳಿದ್ದರಾ? ಅಥವಾ ತಪ್ಪಾಗಿ ಬೇರೆ ಗ್ರೂಪ್ ಗೆ ಹಾಕುವ ಮೆಸೇಜ್ ನನಗೆ ಹಾಕಿದ್ದರಾ? ಹೀಗೆ ನೂರಾರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಓಡುತ್ತವೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಸಹಜ ಗುಣವೆಂದರೆ, ಇರುವುದನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಇಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನು ಹುಡುಕುವುದರಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಗೂಗಲ್ ನಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಹುಡುಕುವುದು ಡಿಲೀಟ್ ಆದ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಮೆಸೇಜ್ ಓದುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು.
ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಡಿಲೀಟ್ ಆದ ಮೆಸೇಜ್ ಓದಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಉತ್ತರ ಹೌದು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲ. ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಆಯ್ಕೆ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರೈವೆಸಿ ಅಥವಾ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಾನು ಕಳಿಸಿದ ಮೆಸೇಜ್ ಅನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟಾಗ, ಅದನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ವಾಟ್ಸಾಪ್ ನಿಯಮ. ಆದರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ಕಳ್ಳದಾರಿ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಸರ್ವರ್ ನಿಂದ ಮೆಸೇಜ್ ಡಿಲೀಟ್ ಆಗಬಹುದು, ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಗೆ ಬಂದ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ ಅಥವಾ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಮೂಲಕ ನಾವು ಆ ಮೆಸೇಜ್ ಏನಿತ್ತು ಎಂದು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎರಡು ದಾರಿಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಸೇಫ್ ದಾರಿ, ಇನ್ನೊಂದು ರಿಸ್ಕಿ ದಾರಿ.
ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಸೇಫ್ ದಾರಿ ಅಥವಾ ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಫೋನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಬಿಲ್ಟ್-ಇನ್ ಆಯ್ಕೆ ಬಗ್ಗೆ ನೋಡೋಣ. ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿ, ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ 11 ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರ ಬಂದ ಎಲ್ಲಾ ಹೊಸ ಫೋನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ (Notification History) ಎಂಬ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ಫೀಚರ್ ಇದೆ. ಇದು ಎಷ್ಟೋ ಜನರಿಗೆ ಗೊತ್ತೇ ಇಲ್ಲ. ಇದು ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಗೆ ಬರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು, ನೀವು ಕ್ಲಿಯರ್ ಮಾಡಿದರೂ ಕೂಡ, ಇದು ಒಂದು ಲಾಗ್ ಬುಕ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವ್ ಮಾಡಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಆನ್ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ? ತುಂಬಾ ಸರಳ. ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ಗೆ ಹೋಗಿ. ಅಲ್ಲಿ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ (Notification) ಎಂಬ ಆಯ್ಕೆ ಹುಡುಕಿ. ಅದರ ಒಳಗೆ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ಅಥವಾ ನೇರವಾಗಿ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಎಂಬ ಆಯ್ಕೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ ಆನ್ ಮಾಡಿಡಿ.
ಇದು ಆನ್ ಆಗಿದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಗೊತ್ತೇ? ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಯಾರಾದರೂ ನಿಮಗೆ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಮೆಸೇಜ್ ಕಳಿಸಿ, ತಕ್ಷಣ ಡಿಲೀಟ್ ಫಾರ್ ಎವರಿವನ್ ಕೊಟ್ಟರೂ ಕೂಡ, ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ನ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ ಬಾರ್ ನಿಂದ ಅದು ಹೋಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಈ ಹಿಸ್ಟರಿ ಪೇಜ್ ನಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ! ನೀವು ಯಾರೇ ಮೆಸೇಜ್ ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಿದರೂ, ಈ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ಒಳಗೆ ಬಂದು ನೋಡಿದರೆ ಅವರು ಏನು ಕಳಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಥರ್ಡ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಪ್ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಇದು ಗೂಗಲ್ ನೀಡುವ ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಯ್ಕೆ. ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲೂ ಒಂದು ಮಿತಿ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬರವಣಿಗೆ ಅಥವಾ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಮೆಸೇಜ್ ಮಾತ್ರ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅವರು ಫೋಟೋ ಅಥವಾ ವಿಡಿಯೋ ಕಳಿಸಿ ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಅದು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ 24 ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ ಈ ಹಿಸ್ಟರಿ ತಾನಾಗಿಯೇ ಡಿಲೀಟ್ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಈಗ ಎರಡನೇ ದಾರಿ. ಫೋಟೋ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋ ಕೂಡ ಬೇಕು ಎನ್ನುವವರು ಥರ್ಡ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಪ್ ಗಳ ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಪ್ಲೇ ಸ್ಟೋರ್ ನಲ್ಲಿ WAMR, Notisave ಮುಂತಾದ ಸಾವಿರಾರು ಆಪ್ ಗಳಿವೆ. ಇವು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದರೆ, ಇವು ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ನ ವಾಚ್ ಮ್ಯಾನ್ ಇದ್ದಂತೆ. ನೀವು ಈ ಆಪ್ ಇನ್ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅದು ನಿಮ್ಮ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ ಓದಲು ಪರ್ಮಿಷನ್ ಕೇಳುತ್ತದೆ. ನೀವು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ತಕ್ಷಣ, ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಗೆ ಬರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮೆಸೇಜ್ ಅನ್ನೂ ಇದು ಕಾಪಿ ಮಾಡಿ ತನ್ನ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವಾಟ್ಸಾಪ್ ನಲ್ಲಿ ಒರಿಜಿನಲ್ ಮೆಸೇಜ್ ಡಿಲೀಟ್ ಆದರೂ, ಈ ಆಪ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಪಿ ಸೇವ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಆಪ್ ಗಳು ಡಿಲೀಟ್ ಆದ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಕೂಡ ರಿಕವರಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವೆಂದರೆ, ನಿಮ್ಮ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ನಲ್ಲಿ ಆಟೋ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಆನ್ ಇದ್ದರೆ, ಮೆಸೇಜ್ ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಫೋಟೋ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಆ ನಂತರ ಅವರು ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಿದರೂ, ಈ ಆಪ್ ಗಳು ಆ ಫೈಲ್ ಅನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ ಇಲ್ಲೇ ಇರುವುದು ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯ. ಟೆಕ್ ವೈದ್ಯರಾಗಿ ನಾವು ಈ ಥರ್ಡ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಪ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮುನ್ನ ನೂರು ಬಾರಿ ಯೋಚಿಸಿ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಯಾಕೆ ಗೊತ್ತೇ? ನೀವು ಈ ಆಪ್ ಗಳಿಗೆ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ ಆಕ್ಸೆಸ್ (Notification Access) ಎಂಬ ಪರ್ಮಿಷನ್ ಕೊಡುತ್ತೀರಿ. ಇದರರ್ಥ ಈ ಆಪ್ ಕೇವಲ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಮೆಸೇಜ್ ಮಾತ್ರ ಓದುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಗೆ ಬರುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಓಟಿಪಿ (OTP), ಆಧಾರ್ ಓಟಿಪಿ, ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ ರಿಸೆಟ್ ಕೋಡ್, ನಿಮ್ಮ ಪರ್ಸನಲ್ ಮೆಸೇಜ್ ಗಳು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಓದುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಈ ಆಪ್ ಗಳಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಆಪ್ ನವರು ನಿಮ್ಮ ಡೇಟಾವನ್ನು ಮಾರಿಕೊಂಡರೆ ಅಥವಾ ಹ್ಯಾಕ್ ಆದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಖಾಲಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಒಂದು ಡಿಲೀಟ್ ಆದ ಮೆಸೇಜ್ ಓದುವ ಕುತೂಹಲಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಪಣಕ್ಕಿಡುವುದು ಎಷ್ಟು ಸರಿ ಎಂದು ನೀವೇ ಯೋಚಿಸಿ.
ಇನ್ನೊಂದು ವರ್ಗದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಜಿಬಿ ವಾಟ್ಸಾಪ್ (GBWhatsApp), ಯೋ ವಾಟ್ಸಾಪ್ (YoWhatsApp) ಅಥವಾ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಪ್ಲಸ್ ನಂತಹ ಮೋಡ್ (Modded) ಆಪ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಂಟಿ-ಡಿಲೀಟ್ (Anti-Delete) ಎಂಬ ಫೀಚರ್ ಇನ್ಬಿಲ್ಟ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಎದುರಿನವರು ಮೆಸೇಜ್ ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಡಿಲೀಟ್ ಆದಂತೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಜಿಬಿ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಬಳಸುವವರಿಗೆ ಮೆಸೇಜ್ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇಳಲು ತುಂಬಾ ಮಜವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಅಧಿಕೃತ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಕಂಪನಿ ಈ ಆಪ್ ಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಡ್-ಟು-ಎಂಡ್ ಎನ್ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ (End-to-End Encryption) ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಚಾಟ್ ಗಳನ್ನು ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಓದಬಹುದು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ನೀವು ಜಿಬಿ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಬಳಸುತ್ತೀರಾ ಎಂದು ಗೊತ್ತಾದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ನಂಬರ್ ಅನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ನಿಂದ ಬ್ಯಾನ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಆಗ ನೀವು ಅದೇ ನಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆಂದೂ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಹಾಗಾದರೆ ಏನು ಮಾಡುವುದು? ಕುತೂಹಲ ತಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ? ನಮ್ಮ ಸಲಹೆ ಏನೆಂದರೆ, ನೀವು ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಬಳಕೆದಾರರಾಗಿದ್ದರೆ ಫೋನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಫೀಚರ್ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿ. ಇದು ಸೇಫ್ ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಯೂರ್. ಐಫೋನ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ಆಯ್ಕೆ ಇಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಆಪಲ್ ನ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ತುಂಬಾ ಕಠಿಣವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಥರ್ಡ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಪ್ ಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಐಫೋನ್ ನಲ್ಲಿ ಮೆಸೇಜ್ ಹೋದರೆ ಹೋಯಿತು ಅಷ್ಟೇ.
ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೆಸೇಜ್ ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಲು ಕಾರಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಕಾಗುಣಿತ ತಪ್ಪಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಸಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಏನೋ ಕಳಿಸಿ ನಂತರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವಾಗಿರಬಹುದು. ಅಥವಾ ಅದು ನಿಮಗೆ ಸಂಬಂಧಪಡದ ವಿಷಯವಾಗಿರಬಹುದು. ಎದುರಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅದನ್ನು ನೀವು ಓದಬಾರದು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ನಾವು ಅದನ್ನು ಟ್ರಿಕ್ ಬಳಸಿ ಓದುವುದು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ನಮಗೆ ನಾವೇ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಮುಖ್ಯವೇ ಹೊರತು ಟ್ರಿಕ್ ಗಳಲ್ಲ.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಕುತೂಹಲ ಮನುಷ್ಯನ ಸಹಜ ಗುಣ. ಆದರೆ ಆ ಕುತೂಹಲ ತಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೋಗಿ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಡಬಾರದು. ಡಿಲೀಟ್ ಆದ ಮೆಸೇಜ್ ನಲ್ಲಿ 'ಊಟ ಆಯ್ತಾ?' ಎಂದೋ ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾವುದೋ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯವೋ ಇರಬಹುದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಓಟಿಪಿ ಓದುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಅಪರಿಚಿತ ಆಪ್ ಗಳಿಗೆ ನೀಡಬೇಡಿ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜಾಣತನದಿಂದ ಬಳಸಿ, ದಾಸರಾಗಬೇಡಿ. ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆನ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ, ಅಷ್ಟೇ ಸಾಕು. ಬೇರೆಲ್ಲಾ ರಿಸ್ಕ್ ಗಳು ಬೇಡ.
ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳಿಲ್ಲ.
ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್, ಟ್ರೆಂಡಿಂಗ್ ಸ್ಟೋರಿ ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಉಚಿತವಾಗಿ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿ.