ನೀವು 50 ಸಾವಿರ ಕೊಟ್ಟು ಫೋನ್ ತಗೊಂಡ್ರೂ ಅದು ನಿಮ್ಮದಲ್ಲ! ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸ್ಕ್ರೂ ಬದಲಿಸಲು ಕಂಪನಿಯ ಪರ್ಮಿಷನ್ ಬೇಕು ಅಂದ್ರೆ ಏನರ್ಥ? ಇದು ಬಿಸಿನೆಸ್ ಅಲ್ಲ, ಹಗಲು ದರೋಡೆ. ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಕಂಪನಿಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಹೇಗೆ ಮೂರ್ಖರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವೇನು? ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಓದಲೇಬೇಕಾದ ಖಡಕ್ ಲೇಖನ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಪೂರ್ತಿ ಓದಿ, ಶೇರ್ ಮಾಡಿ.
| ನಾಗರಾಜ ವೈದ್ಯ
ನಾವು ಎಂಥಹ ವಿಚಿತ್ರ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದರೆ, ಕಾಸು ಕೊಟ್ಟು ಕೊಂಡ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೂ ನಮಗೆ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ನೀವು ಐವತ್ತು ಸಾವಿರವೋ ಅಥವಾ ಒಂದು ಲಕ್ಷವೋ ಕೊಟ್ಟು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಒಂದು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಖರೀದಿಸುತ್ತೀರಿ. ಆ ಫೋನ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಸೀಲ್ ತೆಗೆದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನೀವು ಆ ಕಂಪನಿಯ ಅಘೋಷಿತ ಗುಲಾಮರಾಗಿಬಿಡುತ್ತೀರಿ ಎಂದರೆ ನಂಬುತ್ತೀರಾ? ಇದು ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯಲ್ಲ, ಇದು ಇಂದಿನ ಟೆಕ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಕರಾಳ ಸತ್ಯ. ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಇಂದು ಕೇವಲ ಮೊಬೈಲ್ ಮಾರುತ್ತಿಲ್ಲ, ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ, ನಮ್ಮ ಜೇಬಿನಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹಣ ಹೀರುವ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಜಾಲವನ್ನು ಮಾರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಇದು ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳ ದಾದಾಗಿರಿ ವಿರುದ್ಧ ನಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ರಿಪೇರಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕಗ್ಗೊಲೆ
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಊರಿನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಂಗಡಿಯ ನವೀನ್ ಅಣ್ಣನೋ ಅಥವಾ ರಮೇಶಣ್ಣನೋ ಹಾಳಾದ ಟಿವಿ, ರೇಡಿಯೋ, ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ನೋಕಿಯಾ ಫೋನ್ಗಳನ್ನು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು? ಆ ನವೀನ್ ಮತ್ತು ರಮೇಶಣ್ಣಂದಿರ ಕೈಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕಿವೆ. ಫೋನ್ ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಬೇಕಂತಲೇ ಅದನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗದಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಕ್ರೂಗಳ ಬದಲಿಗೆ ವಿಚಿತ್ರ ಆಕಾರದ ಸ್ಕ್ರೂಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು, ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಅತಿಯಾದ ಅಂಟು ಹಾಕಿ ಅಂಟಿಸುವುದು, ಡಿಸ್ಪ್ಲೇ ಮತ್ತು ಗ್ಲಾಸ್ ಅನ್ನು ಫ್ಯೂಸ್ ಮಾಡುವುದು ಇವೆಲ್ಲವೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಗತ್ಯಗಳಲ್ಲ. ಇವು ರಿಪೇರಿಯನ್ನು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುವ ಕುತಂತ್ರಗಳು. ಸ್ಥಳೀಯ ಟೆಕ್ನಿಷಿಯನ್ ಒಬ್ಬ ಫೋನ್ ತೆರೆಯಲು ಹೋದರೆ ಅದು ಪುಡಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದೇ ಇವರ ಉದ್ದೇಶ. ಇದರಿಂದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸಣ್ಣ ರಿಪೇರಿ ಅಂಗಡಿಗಳು ಬಾಗಿಲು ಹಾಕುವಂತಾಗಿದೆ.
ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಲಾಕ್ ಎನ್ನುವ ಮಾಯಾಜಾಲ
ಇನ್ನು ಇವರ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಲಾಕ್ ಎಂಬ ಮಾಯಾಜಾಲವಂತೂ ಹಗಲು ದರೋಡೆಯ ಪರಮಾವಧಿ. ನೀವು ಆಪಲ್ ಅಥವಾ ಸ್ಯಾಮ್ಸಂಗ್ನಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳ ಫೋನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಒರಿಜಿನಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಅಥವಾ ಡಿಸ್ಪ್ಲೇಯನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಫೋನ್ನಿಂದ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದರೂ ಅದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಪಾರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಮದರ್ಬೋರ್ಡ್ ಜೊತೆಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಗಿ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಪಾರ್ಟ್ ಪೇರಿಂಗ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ನೀವು ಅಷ್ಟೇ ದುಡ್ಡು ಕೊಟ್ಟು ಸ್ಪೇರ್ ಪಾರ್ಟ್ ತಂದರೂ, ಕಂಪನಿಯ ಸರ್ವರ್ ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡದಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲ್ಲ. ಇದು ಎಂಥಹ ನ್ಯಾಯ? ನಿಮ್ಮ ಬೈಕ್ ಪಂಚರ್ ಆದರೆ ಬೈಕ್ ಕಂಪನಿಯವರೇ ಬಂದು ಟಯರ್ ಬದಲಿಸಬೇಕು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬೈಕ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಆಗಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದಂತೆ ಇದಲ್ಲವೇ? ಇದು ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲದ ವ್ಯಾಪಾರ ನೀತಿಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲಂಘನೆ.
ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮದ ಮುಖವಾಡ
ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಉದ್ದುದ್ದ ಭಾಷಣ ಮಾಡುವ ಈ ಕಂಪನಿಗಳ ಬಣ್ಣ ಬಯಲು ಮಾಡಲೇಬೇಕು. ಚಾರ್ಜರ್ ಬಾಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಕೊಡಲ್ಲ, ಅದರಿಂದ ಪರಿಸರ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅದೇ ಫೋನ್ನ ಬ್ಯಾಟರಿ ಹಾಳಾದರೆ ಇಡೀ ಫೋನ್ ಅನ್ನೇ ಎಸೆಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಇವರು ಮಾತಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಚಾರ್ಜರ್ ತೆಗೆಯುವುದರಿಂದ ಇವರಿಗೆ ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಲಾಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ ವೆಚ್ಚ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಫೋನ್ ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಲು ಬಿಟ್ಟರೆ ಇವರ ಹೊಸ ಫೋನ್ ಮಾರಾಟವಾಗಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಇವರು ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಲ. ಇಂದು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಎಂದರೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ. ಇದಕ್ಕೆ ನೇರ ಹೊಣೆ ಇದೇ ಕಂಪನಿಗಳ ಪ್ಲಾನ್ಡ್ ಅಬ್ಸಲೆಸೆನ್ಸ್ ನೀತಿ. ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಫೋನ್ ಸ್ಲೋ ಆಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು, ಅಪ್ಡೇಟ್ ಕೊಟ್ಟು ಬ್ಯಾಟರಿ ಕರಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹೊಸ ಫೋನ್ ಖರೀದಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಹುನ್ನಾರಗಳು.
ದುರ್ಬಲ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳ ಆಟ
ಗ್ರಾಹಕ ಕಾನೂನುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದಾದರೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ 2019ರ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ ಇದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿಯ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆಯ ಹಕ್ಕು ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಮೊಬೈಲ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಈ ಕಾನೂನಿನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಮಣ್ಣೆರಚುತ್ತಿವೆ. ವಾರೆಂಟಿ ವಾಯ್ಡ್ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಯವನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಬೆದರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೀವು ಫೋನ್ ತೆರೆದರೆ ವಾರೆಂಟಿ ಹೋಯಿತು ಎಂಬುದು ಇವರ ಮೊದಲ ಬೆದರಿಕೆ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ಟ್ರೇಡ್ ಕಮಿಷನ್ ಇಂತಹ ಬೆದರಿಕೆಗಳು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಆದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಕಂಪನಿಗಳು ಆಟ ಆಡುತ್ತಿವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ರೈಟ್ ಟು ರಿಪೇರ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಒಂದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ ನಿಜ. ಆದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಆಗಿ ಉಳಿದಿದೆಯೇ ಹೊರತು, ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಚಾಟಿ ಬೀಸುವ ಕಾನೂನಾಗಿ ಇನ್ನೂ ರೂಪುಗೊಂಡಿಲ್ಲ.
ನಾವೇನು ಮಾಡಬಹುದು? ಪರಿಹಾರವೇನು?
ಈಗ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇರುವುದು, ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು? ಕೇವಲ ಗೊಣಗುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಲೇಖನ ಓದುವುದರಿಂದ ಏನೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಬೇಕಿರುವುದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಹಾರ ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ.
ರಿಪೇರಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಜಾರಿಯಾಗಲಿ
ಸರ್ಕಾರವು ರಿಪೇರಿಬಿಲಿಟಿ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಅಥವಾ ರಿಪೇರಿ ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದು ಈಗಾಗಲೇ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಫೋನ್ ಮಾರುವಾಗ ಬಾಕ್ಸ್ ಮೇಲೆಯೇ 10ಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಅಂಕ ರಿಪೇರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಬೇಕು. ಆಗ ಗ್ರಾಹಕನಿಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ, ನಾನು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಫೋನ್ ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸುಲಭವೋ ಅಥವಾ ಕಷ್ಟವೋ ಎಂದು. 10ಕ್ಕೆ 1 ಅಂಕ ಇರುವ ಫೋನ್ಗಳನ್ನು ಜನ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವಂತಾಗಬೇಕು. ಆಗ ಕಂಪನಿಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ರಿಪೇರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಫೋನ್ ತಯಾರಿಸುತ್ತವೆ.
ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ
ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬೇಕು. ಕಂಪನಿಗಳು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ವಿಸ್ ಸೆಂಟರ್ಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸ್ಪೇರ್ ಪಾರ್ಟ್ಸ್ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಮುರಿಯಬೇಕು. ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ, ಎಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದರೂ ಸ್ಪೇರ್ ಪಾರ್ಟ್ಸ್ ಖರೀದಿಸಿ ಫೋನ್ ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿರಬೇಕು. ರಿಪೇರಿ ಮ್ಯಾನುಯಲ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಡಯಾಗ್ರಾಮ್ಗಳನ್ನು ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ವೆಬ್ಸೈಟ್ನಲ್ಲಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಡೊಮೇನ್ನಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು. ಕಾರು ಕಂಪನಿಗಳು ಹೇಗೆ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮಾರುತ್ತವೆಯೋ, ಮೊಬೈಲ್ ಕಂಪನಿಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಬೇಕು.
ಪಾರ್ಟ್ ಪೇರಿಂಗ್ ಅಪರಾಧವಾಗಲಿ
ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಲಾಕಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಪಾರ್ಟ್ ಪೇರಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಬೇಕು. ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್ ಅನ್ನು ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಮೂಲಕ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ರಿಪೇರಿಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಗ್ರಾಹಕನ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕಿನ ಉಲ್ಲಂಘನೆ. ಇದರ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕು. ವಾರೆಂಟಿ ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್ ಹರಿದರೆ ವಾರೆಂಟಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಯಮವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಬೇಕು. ಫೋನ್ ತೆರೆದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದು ಹಾಳಾಗಲ್ಲ, ತಪ್ಪು ರಿಪೇರಿಯಿಂದ ಹಾಳಾದರೆ ಮಾತ್ರ ವಾರೆಂಟಿ ನಿರಾಕರಿಸಬೇಕು.
ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ
ನಾವು ಗ್ರಾಹಕರು ಈಗ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಫ್ರಿಡ್ಜ್, ವಾಷಿಂಗ್ ಮೆಷಿನ್, ಎಷ್ಟೇಕೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಕೂಡ ಕಂಪನಿಯ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಆಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಗ್ಯಾಜೆಟ್ ವಿಷಯವಲ್ಲ, ಇದು ನಮ್ಮ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ವಿಷಯ. ನಾವು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಬೇಕು, ಬಲವಾದ ರೈಟ್ ಟು ರಿಪೇರ್ ಕಾನೂನು ತನ್ನಿ ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಯಾವ ಫೋನ್ ರಿಪೇರಿಗೆ ಸುಲಭವಲ್ಲವೋ ಅದನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸುವ ತಾಕತ್ತು ತೋರಿಸಬೇಕು. ಸರ್ಕಾರವೂ ಇದನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಫೋನ್ ಅಸೆಂಬಲ್ ಮಾಡುವುದಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ರಿಪೇರಿ ಮಾಡುವ ಎಕೋಸಿಸ್ಟಮ್ ಬೆಳೆಸುವುದು ಕೂಡ ಹೌದು. ರಿಪೇರಿ ಉದ್ಯಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಲ್ಲದು.
ಇದು ಟೆಕ್ ವೈದ್ಯನ ಕಳಕಳಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೂಡ ಹೌದು. ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಫೋನ್ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ, ಸೇಲ್ಸ್ ಮ್ಯಾನ್ ಬಳಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಎಷ್ಟು ಮೆಗಾಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಎಂದು ಕೇಳಬೇಡಿ, ಬ್ಯಾಟರಿ ಹೋದರೆ ನಾನೇ ಬದಲಿಸಬಹುದಾ? ಎಂದು ಕೇಳಿ. ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಈ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ. ನಾವು ಬದಲಾಗದಿದ್ದರೆ, ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಯ್ಕೆ ನಿಮ್ಮದು.
ಮೊಬೈಲ್ ಕುರಿತಾದ ಅಪಾಯದ ಎಲ್ಲಾ ವಿವರವನ್ನು ವಿವರಿಸಿರುವುದು ಸಂತೋಷದ ಸಂಗತಿ ಅಭಿನಂದನೀಯ ಮೊಬೈಲ್ ಕುರಿತಾದ ಅಪಾಯ ಅನಾಹುತ ಇತ್ಯಾದಿ ಕುರಿತಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಯಾವ ಇಲಾಖೆಗೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಬರೆದು ತಿಳಿಸುವದು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕಿತ್ತು
ಲೇಖನ ತುಂಬಾ ಮಾಹಿತಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು... ನಿಮ್ಮ ಲೇಖನಗಳಿಂದ ಓದುಗರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಎಚ್ಛೆತ್ತು ಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಆಗಲಿ...
ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್, ಟ್ರೆಂಡಿಂಗ್ ಸ್ಟೋರಿ ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಉಚಿತವಾಗಿ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿ.
