ಇತರೆ Feb 24, 2026 02:39 AM

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕಾಗದದ ದೋಣಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸರ್ಕಾರ!

ಇವಿಎಂ ಎಂಬ ಆಧುನಿಕತೆಗೆ ಎಳ್ಳುನೀರು | ಮತಪತ್ರದ ನೆರಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮಗಳ ಹೊಸ ಆಟದ ಮೈದಾನ

ವಿಡಂಬನೆ

ಇಡೀ ಜಗತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮಾತ್ರ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವಿ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಕಾಗದದ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ತರುತ್ತೇವೆ ಎಂಬ ನೆಪವೊಡ್ಡಿ ಇವಿಎಂ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಮೂಲೆಗುಂಪು ಮಾಡಿ ಮತ್ತೆ ಮತಪತ್ರಗಳ ಯುಗಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅದ್ಭುತವಾದ ಹಿಮ್ಮುಖ ಚಲನೆ. ಪ್ರಗತಿ ಎಂದರೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗುವುದು ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸಿದ್ದರೆ ಸರ್ಕಾರ ಮಾತ್ರ ಹಿಂದೆ ಹೋಗುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಗತಿ ಎಂದು ನಮಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ನಿರ್ಧಾರವಲ್ಲ, ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸೋಲು ಎನ್ನಬಹುದು.

ನಮ್ಮ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ಸದಸ್ಯರು ಬಹುಶಃ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿರಬೇಕು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೂತ್ ಕ್ಯಾಪ್ಚರಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದು, ಬ್ಯಾಲೆಟ್ ಬಾಕ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಶಾಯಿ ಸುರಿಯುವುದು ಅಥವಾ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನೇ ಮಾಯ ಮಾಡುವುದು ಎಷ್ಟು ರೋಚಕವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಅವರಿಗೆ ನೆನಪಾಗಿರಬಹುದು. ಇವಿಎಂ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಅಂತಹ ಸಾಹಸ ಕೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವೇ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಮತ್ತೆ ಮತಪತ್ರಗಳನ್ನು ತರುವ ಮೂಲಕ ಅಂತಹ ಹಳೆಯ ಸಾಹಸಿಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಕೆಂಪು ಹಾಸಿನ ಸ್ವಾಗತ ಕೋರುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸುಗಮವಾದ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನಾವು ಶಿಲಾಯುಗದ ಕಡೆಗೆ ಓಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಉದಾಹರಣೆ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಇಂದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಕೈಯಲ್ಲೂ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಇದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವ್ಯವಹಾರವೂ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಮತ ಹಾಕುವಾಗ ಮಾತ್ರ ನಮಗೆ ಮತ್ತೆ ಆ ಹಳೆಯ ರಬ್ಬರ್ ಸ್ಟಾಂಪ್ ಮತ್ತು ಕಾಗದದ ಮಡಿಕೆ ಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಎಷ್ಟು ಸರಿ. ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಇವಿಎಂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಶಯದಿಂದ ನೋಡುವುದು ಎಂದರೆ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದಂತೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ದೋಷವಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು ಯಂತ್ರವನ್ನೇ ಎಸೆದು ಮತ್ತೆ ಕಲ್ಲಿನ ಯುಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣವಲ್ಲ.

ಈ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಲಿವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಊಹಿಸಿದರೆ ಮೈ ಜುಂ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಮತಪತ್ರಗಳ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಸಿಂಧು ಮತಗಳದ್ದೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಹಾವಳಿ. ಸರಿಯಾಗಿ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಮಡಚುವಾಗ ಶಾಯಿ ಹರಡಿಕೊಂಡರೆ ಒಬ್ಬ ಮತದಾರನ ಪವಿತ್ರ ಮತ ಕಸದ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇವಿಎಂನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವೇ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಬಹುಶಃ ಇಂತಹ ಗೊಂದಲಗಳೇ ಇಷ್ಟವಿರಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಗೊಂದಲಗಳಿದ್ದಲ್ಲೇ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭ ಪಡೆಯಲು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ ಎಣಿಕೆಯ ದಿನ ನಡೆಯುವ ಹೈಡ್ರಾಮಾಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೋಡುವ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನತೆಗೆ ಸಿಗಲಿದೆ.

ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ದೇಶಗಳ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಗಮನಿಸಿದರೆ ನಾವು ಎಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕದಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇವಿಎಂ ಮತ್ತು ಪೇಪರ್ ಟ್ರಯಲ್ ಎರಡನ್ನೂ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಮ್ಮಲ್ಲಿಗಿಂತಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೂ ಅವರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು ನೋಡುತ್ತಾರೆಯೇ ಹೊರತು ಕ್ಲಿಷ್ಟಗೊಳಿಸಲು ಅಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಐರೋಪ್ಯ ದೇಶಗಳು ಬ್ಯಾಲೆಟ್ ಪೇಪರ್‌ಗೆ ಮರಳಿದ್ದನ್ನು ನಮ್ಮವರು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನೀಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೂ ಅಜಗಜಾಂತರ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಕೋಟ್ಯಂತರ ಮತದಾರರಿರುವ ಕಡೆ ಬ್ಯಾಲೆಟ್ ಪೇಪರ್ ಬಳಸುವುದು ಎಂದರೆ ಆನೆಗೆ ಮಡಿಕೆ ಉಣಿಸಿದಂತೆ.

ಬ್ಯಾಲೆಟ್ ಪೇಪರ್ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಆಗುವ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಯೋಚಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಟನ್ ಕಾಗದ ಮುದ್ರಿಸುವುದು, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವುದು ಪರಿಸರ ವಿರೋಧಿ ಕೆಲಸವಲ್ಲವೇ. ಇವಿಎಂ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಖರೀದಿಸಿದರೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಳಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಪ್ರತಿ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಹೊಸ ಪೇಪರ್, ಹೊಸ ಶಾಯಿ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳ ಖರೀದಿ ಎಂದರೆ ಅದು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಂತೆ. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ತೆರಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಇಂತಹ ಹಳೆಯ ಹವ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವುದು ಎಷ್ಟು ನ್ಯಾಯಯುತ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಯಾರು ನೀಡಬೇಕು.

ಮತ ಎಣಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಂತೂ ಹರಸಾಹಸವೇ ಸರಿ. ಇವಿಎಂನಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಫಲಿತಾಂಶ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ. ಆದರೆ ಮತಪತ್ರಗಳ ಎಣಿಕೆ ದಿನಗಟ್ಟಲೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಎಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಗಲಾಟೆಗಳು, ಮತಪತ್ರಗಳನ್ನು ಹರಿದು ಹಾಕುವ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವ ತಂತ್ರಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿವೆ. ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತೆ ಅರಾಜಕತೆಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಫಲಿತಾಂಶ ತಡವಾದಷ್ಟೂ ಕುದುರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಲಾಬಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ಐಟಿ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ನಿರ್ಧಾರ ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತಿರುವುದು ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಪರ್ಯಾಸ. ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮತ ಹಾಕಲು ಕಾಗದ ಹುಡುಕುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಆಘಾತ ತಂದಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ನವ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ನಾಯಕರು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ರಿವರ್ಸ್ ಗೇರ್ ರಾಜಕಾರಣ. ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಜನಹಿತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚುನಾವಣಾ ಗಣಿತದ ಮೇಲೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇವಿಎಂ ನಂಬುವ ಬದಲು ಹಳೆಯ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ನಂಬುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಇವಿಎಂ ಮೇಲೆ ಸಂಶಯ ಬರುವುದು ಹೊಸದೇನಲ್ಲ. ಸೋತಾಗ ಯಂತ್ರದ ಮೇಲೆ ಗೂಬೆ ಕೂರಿಸುವುದು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಹಳೆಯ ಚಾಳಿ. ಆದರೆ ಗೆದ್ದಾಗ ಅದೇ ಯಂತ್ರಗಳು ಅವರಿಗೆ ದೇವದೂತರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಈಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಲು ಇವಿಎಂ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಭಯ ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಬ್ಬವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಬದಲು ಅದನ್ನು ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಗೂಡಾಗಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಹೊರಟಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಮತಪತ್ರದ ವಾಪಸಾತಿಯಲ್ಲ, ಇದು ಚಿಂತನೆಗಳ ದಾರಿದ್ರ್ಯದ ಸಂಕೇತ.

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಹತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹಿಂದೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಿದೆ. ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವಿಎಂ ಬಳಸುವಾಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬ್ಯಾಲೆಟ್ ಪೇಪರ್ ಏಕೆ ಎಂಬ ತಾರ್ಕಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಬಳಿ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ. ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ನೆಪ ಮಾತ್ರ, ನೈಜ ಉದ್ದೇಶ ಮತದಾನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿದ ಕೂಡಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬುವುದು ಮುಗ್ಧತೆ ಅಥವಾ ಮೂರ್ಖತನ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಹಾಸುತ್ತಿದೆ. ಜನರು ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಸರ್ಕಾರ ಮಾತ್ರ ಹಳೆಯ ಕಂದಾಚಾರಗಳನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಶಿಲಾಯುಗದತ್ತ ಈ ಪಯಣ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶದ ದಿನವೇ ತಿಳಿಯಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಮತದಾರರು ಕಾಗದ ಮತ್ತು ಶಾಯಿಯ ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಬೇಕಿದೆ. ಆಧುನಿಕತೆಯ ಮುಖವಾಡ ಧರಿಸಿ ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಶರಣಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಕಾಲವೇ ನಾಚುವಂತಾಗಿದೆ.